Değişen ortamlarda yaşayan kuş türlerinin, istikrarlı ortamlarda yaşayan kuşlardan daha büyük beyinleri olduğu bulundu. Barselona’daki Ekoloji ve Ormancılık Uygulamaları Merkezi (CREAF) araştırmacılarının öncülüğünü yaptığı ve Nature Communications dergisinde yayınlanan makalede, bir yıl veya yıllar boyunca kaynaklara sürekli olarak erişemeyen kuş türlerinin daha büyük beyinleri olduğu gösterildi. Daha büyük beyin, zor şartlarda kuşların hayatta kalmak için gerekli olan kaynakları nereden, ne zaman ve nasıl en iyi şekilde elde edebileceğini öğrenmelerine yardımcı oluyor. Örneğin, yuva yapmak için malzeme ya da yırtıcı hayvanlardan saklanmak için barınak bulabilmek için daha büyük beyinleri olanlar daha avantajlı.

Araştırmacılar, bu çalışmada dünyanın dört bir yanındaki müze koleksiyonlarından edinilen bin 200'den fazla türe ait 4 bin 744 kuştan oluşan kafa boşluğu verilerine dayanarak beyin boyutlarını tahmin ettiler. Ayrıca, uydulardan gelen verileri, hangi ortamın kuşlar için daha fazla kaynak çeşitliliğine sahip olduğunu değerlendirmek için kullandılar. Kuzey Avrupa gibi yüksek enlemlerdeki bölgelerde, kışlar soğuk olur ve kar aylarca varlığını sürdürebilir. Bu da kuşların yiyecek bulmalarını zorlaştırır. Göç eden türler bu koşullardan kaçınır ve bu nedenle çok büyük beyinlere ihtiyaç duymazlar. Ancak, bu bölgelerde yaşayan yerleşik türler çevrelerinde değişen ortamla yüzleşmek için öğrenmeye ve yeni stratejiler geliştirmeye ihtiyaç duyarlar ve bunun için daha büyük kapasiteye sahip daha büyük beyin gereklidir.

Çevresel değişimin beyindeki boyutu etkileyebileceği fikri bilim dünyasında yeni değil. Aslında, insan türünün başarılı olmasının nedeni olarak gösterilen başlıca hipotezlerden biri de beyin büyüklüğüdür. CREAF araştırmacısı ve makalenin ortak yazarlarından Daniel Sol’ a göre bu çalışma, öğrenme yoluyla yeni davranışların gelişmesini kolaylaştırdığı için büyük bir beynin hayvanları çevresel değişikliklerden koruduğu fikrini güçlendiriyor. Bildiğimiz en iyi örnek insanlar. Beynimiz bizim büyüklüğümüzdeki bir primat için oldukça büyük ve bu bize çöller ve kutup bölgelerini de içeren dünyanın en uç bölgelerinde yaşamak için gerekli zekayı sağlıyor.

Araştırma sonuçları, büyük beyinlerin değişen ortamlarla baş etmeye yardımcı olduğunu öne sürüyor. Bu bulguların, gelecekte hayvanların insan faaliyetleriyle ilişkili hızlı değişimlere nasıl tepki vereceğini araştırırken göz önünde bulundurulması önemli.

Kaynaklar: 

İlgili haber:http://blog.creaf.cat/en/noticies-en/birds-that-live-in-changing-environ...

İlgili makale: Sayol, F., Maspons, J., Lapiedra, O., Iwaniuk, A.N., Székely, T., Sol, D. (2016) “Environmental variation and the evolution of large brains in birds”. Nature Communications. DOI: 10.1038/ncomms13971

Görsel kaynak: http://yourshot.nationalgeographic.com/photos/4817323/