19 Haziran 2013 Çarşamba tarihli soL Gazetesi'nde yayımlanmıştır.

Brezilya bile. Yaklaşık 200 bin insanın büyük kentlerin meydanlarını doldurduğu büyük bir Gezi Parkı’dır artık bü ülke. Brezilya’nın en büyük şehirlerinde binlerce insan uygulanan ekonomik politikalara karşı ayakta. Dünyanın en güzel şehirlerinden Rio de Janerio’da yüz binden fazla kişi sokaklara döküldü. Sao Paulo’da da 70 bin kişi meydanlara aktı. Başkent Brazil’de protestocular Ulusal Kongre binasınının çatısına çıktılar, binayı tahrip ettiler. İnsan selini durdurmak mümkün değil. Ki başkentte böyle bir gösteri 20 yıldan bu yana ilk kez oluyor.

Yakın zamana kadar bölgenin gerçekten yükselen yıldızı olan bu ülkede, bir önceki devlet başkanı Silva de Lula’nın solcu hükümetinin başarılı ekonomik poltitikaları sonucu yoksulluk neredeyse alt edilmek üzereydi. Bu iyi gelişmenin sonuçlarından yararlanamayan milyonlarca yoksulun olduğu ülkede durum artık dayanılmaz hale geldi iyice. Bu patlamalar onun sonucu. Bakın, ayaklanmalar ne kadar basit gibi görünen bir nedenle başladı. Sao Paulo’da belediye otobüs biletlerine yapılan zam bardağı taşıran damla. 3 riyal olan fiyatlar 3.20’ye çıkınca isyan patladı. 2011’de yine zam yapılmıştı. Resmi makamlar buna enflasyonu gerekçe gösterdiler ama yoksullar için artık bu kabul edilemez bir noktaya gelindiğinin işaretiydi.

Gezi Parkı göstericilerine yapıldığı gibi Brezilya’da da polis gaz bombaları, tazyikli su gibi vazgeçilmez uygulamalarıyla bastırmaya çalıştı kalabalıkları ama gösterilerin büyümesini engelleyemedi. Kalabalıklar artık sadece zamma değil, yolsuzluklarla dolu sisteme yöneltmiş durumdalar öfkelerini. Bir de, ülkede çok sevilen futbola yapılan anormal harcamalara tepki var artık. 2014 dünya kupasına, 2016 yılında da olimpiyatlara ev sahipliği yapacak olan ülkede bu büyük organizasyonlar için yapılan harcamanın sağlıkla, eğitime harcanması gerektiğini söylüyor milyonlarca Brezilyalı. Açılan pankartların çoğunda, “Artık yorulduk: Yolsuzluğunuzdan, yüksek vergilerinizden, adam kayırmanızdan. Yorulduk” yazıları görüldü gösterilerde. Ortak ruh hali bu. Bizimkine ne kadar yakın. Bir başka pankartta da “Halk uyandı” yazıyordu. Bana sorarsanız en çarpıcı olanı da şuydu pankartların: “Mutlu değiliz”.

Gezi Parkı’nın etkisi var mıdır bilemem ama birkaç gün önce başlayan Brezilya’daki bu eylemlerde bir grup göstericinin astıkları pankartta “Burası Türkiye. Gezi Parkı’na merhaba” yazısını görmüştük. Halkın uyanması başka kardeş halkalara da cesaret aşılıyor demek ki. Bu büyük kentlerdeki gösterilerde ortak istek artık “değişim” isteğinin dile getirilmesi. Yönetimin değişmesini istiyorlar ki, bu en temel istek artık hemen hemen her yerde. Çocuklarının gittiği okullardan memnun değiller, hastanelerinden memnun değiller, dolayısıyla kendileri uyandılar, şimdi politikacıları da uyandırmaya kararlılar. Bunun için de onları “mutsuz” etmek istiyorlar.

Lula’dan sonra başkan seçilen Dilma Roussef, “gösteriler gençlerin tepkisini göstermeleri açısından doğal” dedi ama, kimsenin, özellikle gençlerin, başkanın kendilerini anlamasını beklediği yok.

Gezi Parkı ruhu artık her yerde.