'Türk kafalı fırça' tartışması

Emre Belözoğlu'na havalimanında uzatılan fırça sonrasında 'Batının Türklüğe hakaret huyları' konulu haberler yayılmaya başladı.
soL - Haber Merkezi
Pazartesi, 10 Haziran 2019 12:18

Emre Belözoğlu'na havalimanında uzatılan fırça sonrasında "Batının Türklüğe hakaret huyları" konulu haberler yayılmaya başladı.
Çok okunan haberlerden birisi, 2009 yılında ABD'de bir e-satış sitesinin vitrinindeki tuvalet fırçasına "Turk's head toilet brush" (Türk kafalı tuvalet fırçası) etiketini vermesi sonrasında yaşananlarla ilgili.
Buna göre şirket büyük tepki görmüş, bu aşağılayıcı ifadeyi kaldırması istenmişti. Newell Rubbermaid satış şirketi, etiketin kendilerine ait olmadığını ve tedarikçilerinin verdiği bir isim olduğunu söyleyerek kendisini savunmuştu.

NEYİN KAFASI?

"Turk's head" ifadesinin halen kullanımda olduğu da "batının bize düşmanlığı" konulu haberlerde yer alan bir bilgi.
Öte yandan "Turk's head" benzetmesinin 200 yıla yakın bir tarihi var. Özellikle silah bakımında kullanılan bir fırça türüne verilen isim olduğu görülüyor.
Turk's head brush (Türk kafası biçiminde fırça) örneğin 1840 tarihini taşıyan bir kitapta yer alıyor.


"The artillerist's manual and British soldier's compendium of infantry exercise, sword exercise, artillery exercise..." (Topçunun el kitabı ve İngiliz askerinin silah ve kılıç eğitim özeti vs.) adını taşıyan kitapta Turk's head brush ifadesi demir mühimmatın saklanması ve bakımı ile ilgili bölümde geçiyor.
"(...) Bore must be well brushed out, first with a hard round brush, and then with a Turk's head brush so that not the least dirt remains in it." (boru fırça ile iyice temizlenmelidir. Önce sert bir yuvarlak fırça ardından da Türk kafalı fırça kullanılmalıdır, öyle ki en küçük bir kir üzerinde kalmasın)

KONU TUVALET FIRÇASI DEĞİL

Görüldüğü gibi, Türk kafalı fırça tanımı tuvalet temizliği ile ilgili herhangi bir ima taşımıyor. Muhtemelen, Osmanlı vezirlerinin başlıklarında gördükleri şekle benzeterek bu adı koymuş oldukları fırçalar da özellikle askeri muhimmatın temizlenmesinde kendine yer bulmuş.