Mısır’ın Akdeniz kıyısındaki liman kenti Port Said takımı olan El Masri ile Yüzyılın en iyi Afrika kulübü olarak anılan El Ehli takımları arasındaki karşılaşmada maçta galip gelen El Masri takımı taraftarları El Ehli taraftarlarına saldırmış ve 74 El Ehli taraftarı katledilmişti. Katliamın ardından protesto gösterileri düzenlenirken polisle yaşanan çatışmalarda 4 kişi yaşamını yitirdi. Polisin gaz boması ve plastik mermi kullandığı eylemcilerin arasında bulunan taraftar grupları yas ilan etmiş durumda. Eylemler devam ederken görgü tanıklarının ifadeleriyle birlikte katliamın yankısı da sürüyor.

“Hepinizi Burada Öldüreceğiz”
Saldırıya tanık olanlar saldırının organize bir saldırı olduğunu, saha tel bariyerlerinin ancak polis yardımıyla bu kadar kolay aşılabileceğinin altını çiziyor. EL Ehli takımın deneyimli Portekizli teknik direktörü Manuel Jose, Portekiz’in RTP kanalına verdiği röportajda yaşanan katliamı cinayet olarak niteledi ve polisin 74 El Ehli taraftarının katledilişine göz yumduğunu vurguladı. Jose “dişlerine kadar silahla donanmış stat dolusu polis vardı. Beş defa sahaya girildi, polis parmağını bile kımıldatmadı” dedi.
Manuel Jose ayrıca, sahaya çıktıklarında statta bulunan ve El Masri taraftarlarınca asılan, İngilizce “Sizi Burada Öldüreceğiz” yazılı pankarta dikkat çekerek bu pankartın yaşananlara dair bir ipucu olabileceğini ifade etti.

El Ehli kulübünün ultraları El Ehlevi ve Ultra Devils
Kahire'nin iki büyük takımı olan El Ehli’nin UD09 (Ultra Devils) ve UA07 (Ultra Ahlawy) ultra taraftar grupları ve Zamalek'in ultra taraftar grubu Ultra White Knights (Beyaz Şövalyeler) ilk günlerden beri Mısır'daki ayaklanmada yer aldılar. Bu ultra taraftar geleneğini sahiplenen oldukça köklü taraftar grupları Yalnız Mübarek'e değil, cuntaya karşı protesto gösterilerinde de polisle ve baltacılarla çatışan başlıca güçlerdi. Sokak çatışmaları konusunda tecrübeli oldukları için, hem böyle bir geleneği olmayan siyasi grupların savunma hattını oluşturuyor, hem de bir bilinçle değil, sırf polisle kavga etmek için meydana inen lümpen gençleri biraz olsun disipline sokuyorlardı.

Deve üzerinde Tahrir Meydanı’ndaki eylemcilere saldıran “baltacılar”ın geçen yılki ilk saldırısının yıldönümünde gerçekleşen katliamın bir nevi intikam olduğunun da üzerinde duruluyor. Basın katliama ilişkin ilk haberlerde eski başkan Mübarek yanlılarının bir boy gösterisi olarak nitelemişti.

Ancak ülkedeki askeri varlığın devamı için saldırının planladığı görüşü de öne çıkarılan yaklaşımlardan. Müslüman Kardeşler katliamın ardından yapılan açıklamada yaşananların sorumlusunun polis ve Yüksek Askeri Konsey olduğunu ifade etmiş ve Mübarek iktidarından arda kalanları temizlemekle suçlamıştı.

Ultralar ya da Ultra taraftar grupları kimlerdir?
Taraftar gruplarının aldığı “Ultra” ismi köken olarak 1940’lara ve Brezilya ve Hırvatistan’a dayansa da organizasyon olarak Ultra yapılanması günümüzdeki popüler karşılığını 1960’lı yıllarda kurulan İtalya’nın A. C. Milan kulübünün taraftar grubu Fossa Dei Leoni’den alıyor. Bir grup taraftar olarak bir araya geldikleri tribünde sayıları gitgide artan ve takımları ile kendilerine dair marşlar söyleyen, tribün şovu ve pankart gösterileri yapan Fossa Dei Leoni’liler kendilerini solcu olarak nitelendiriyorlardı. Tribünde Che Guevara pankartı taşıyan grup 2005‘te rakipleri Juventus kulübü ultralarına kaptırdıkları pankartın ardından dağılmaya yüz tuttu. Günümüzde dahi “pankart namustur” deyimi ultralarca sahiplenilirken Fossa Dei Leoni’nin bazı liderlerinin polisle pankartı geri almak için işbirliği yaptığı söylentilerinin ardından grup bir daha bu isimle bir araya gelmedi.

Ultra taraftar grupları yapılanmaları holigan taraftar yapılanmalarıyla zaman zaman aynı kefeye konsa da özellikle ideolojik tutumlar iki yapılanma arasındaki en büyük fark. Ancak polisle yaşlanan düşmanlık, çatışma kültürü kimi zaman aradaki sınırların kalkmasına yol açabiliyor. İngiltere’deki gruplar arası kavgalarla tanınan holigan çeteler (Firm) kendi finansal kaynakları olan mafyavari yapılanmalar olurken ultra taraftar grupları takımlarının menfaatini ön plana koyan kendinden önce kulübünü ve sahip çıktığı piyasa karşıtı ideolojisinin varlığını gözeten yapılanmalardır. A.C.A.B (All Cops Are Bastards) sloganını benimseyen ultralar rakip taraftar grubu yerine polisi baş düşman olarak niteleyip gerektiğinde polis şiddeti karşısında dayanışırlar.

İngiliz yönetmen Ken Loach’un Kirostami ile birlikte çektiği Tickets (biletler) adlı film de ultra kültürüne değinilen ender filmlerdendir. Filmde Roma’ya takımlarını desteklemeye giden üç genç Celtic taraftarının yol boyunca maceraları anlatılırken, Roma’ya vardıklarında biletsiz oldukları gerekçesiyle polis tarafından tutuklanmaları rakip Roma Kulübü taraftarlarınca engellenir.

Taraftarlar her zaman katliama maruz kalabilir mi?
El Ehli Ultraları da aynı gelenği sahip çıkan örgütlü taraftarlardı. EL Ehli taraftarlarının, polisle, diğer Ultra taraftarlarının olduğu gibi husumetleri vardı. Ancak 74 kişinin katledildiği karşılaşma, adeta pusuya düşürülen taraftarların yaşamının her zaman hiçe sayılabildiğinin ve taraftarların örgütlülüğünün her zaman tehlike olarak görüldüğünün de işareti niteliğinde. Bir araya rahatça gelebilen, kitle eğilimi gösteren, ortak dayanışma kültürü ve bilincinin yüksek olduğu gruplar Türkiye’de ve dünyada futbolun piyasalaşmasının kurbanı durumunda. Bilinçlendiği oranda örgütlülüğünü her hangi bir protesto eylemine taşıyabilen taraftarlar, örgütlenemedikleri ve politikleşemedikleri oranda polis şiddetine, kulüp ve siyasi baskıya en çok maruz kalan kitleler durumunda. Kendilerini solcu olarak niteleyen taraftar gruplarına kadar tüm futbol severlerin, en azından hakları için örgütlenemedikleri sürece, takımlarını sadece stadyumda desteklemekten öteye gidemeyecekleri aşikar. Bilet kuyruğunda, takımlarına destek olurken bile polisin cezasız kalan şiddetine maruz kalan taraftarlar da her zaman bir anda kapatılan kapılardan çıkamayarak, stadyumda sekiz saat kış soğuğunda bekletilerek, bıçaklanarak ya da ezilerek ölmeye bir adım daha yakın olacaklar.

(soL - Spor)