(soL - Haber Merkezi) Açış konuşmasında sırayla DİSK-AR Müdürü Serkan Öngel, Y. Doğan Çetinkaya ve TÜSTAV Başkanı Fahrettin Ozan yaptı.

Öngel genel olarak sosyal tarih çalışmasının özelde ise emek tarihi çalışmanın çok meşakkatli bir iş olduğunu ifade ederek, konferansın bu çalışmaları kolaylaştırıcı ve sayısını arttırıcı yönde bir katkı sağlayacağını umduğunu ifade etti.

Öngel’den sonra söz alan Doğan Çetinkaya başarılı geçeceğini umduğu bu konferansın iki yıl sonra uluslararası bir konferansa evrileceği müjdesini verdi. Çetinkaya, 2015’de aynı organizasyon ekibinin “Ortadoğu ve Balkanlar’da İşçi Sınıfı Oluşumu” başlıklı bir uluslararası konferans düzenleyeceğini duyurdu. Çetinkaya, iki gün sürecek olan bu konferansın emek tarihçileri arasında önemli bir sosyal iletişim ağı kurmasını temenni ettiklerini vurguladı.

TÜSTAV adına söz alan Fahrettin Ozan ise “İşçi sınıfı ve sol hareketin örgütlenme başlığı için tarihe ihtiyacımız var” dedi. Cumhuriyetin daha başından itibaren sol kolunu kesip attığını belirten Ozan, bu nedenle sakatlı bir demokrasi anlayışına ve siyasal yapıya sahip olduğumuzu dile getirdi. Bu nedenle sol tarihin karanlıkta kalan noktalarının aydınlatılmasının yalnızca bugün için değil gelecek için de önemli olduğunu belirten Ozan, konferanslar dizisine devam edeceklerini açıkladı.

16 Kasım Cumartesi günü gerçekleştirilen oturumlarda Birten Çelik “Osmanlı Dönemi Kadın İşçi Hareketleri ve Bu Konudaki Arşiv ve Diğer Kaynakların Özelliği ve Katkısı”, Feryal Saygılıgil “Sokakta Bir Gazeteci: Suat Derviş”, Necla Akgökçe “Berec Grevinde Kadınlar”, Can Nacar “İstintaknamelerde İşçilerin Sesini Dinlemek”, Erol Çatma “Emek Hareketi Tarihi Kaynakları ve Zonguldak”, Kadir Yıldırım “Osmanlı Emek Tarihi Literatürünün Gelişimi ve Arşiv Kaynaklarının Kullanımına Dair Bir Değerlendirme”, Mehmet Ali Düzgün Yaşam Savaşı, İş Görememe ve İşe Yaramazlık Bağlamında Muhtacın Maaşı Belgelerinin Anlattıkları, Melda Yaman “Tütün Rejisi Döneminde Emek Hareketleri: 1883-1925”, Murat Metinsoy “Erken Cumhuriyet Türkiye’sinde Emekçilerin Gündelik Siyasetini” ve Muazzez Pervan “Sendikal Arşivler” başlıklı bildirilerini sundular.

17 Kasım Pazar günü gerçekleştirilen oturumlarda ise “1946-60 Sendikal Kaynaklar” başlığı çalışmasıyla Aziz Çelik, “Emek Tarihi Kaynakları ve 1960-1980 Türkiye’si” başlıklığıyla Can Şafak, “Almanya'daki Türkiyeli Emekçilerin Siyasi, Toplumsal ve Ekonomik Mücadelelerinin Araştırılmasında Kaynak Değerlendirmesi Okumak: Farklı Kaynaklar, Farklı Yöntemler (1923-1945)” başlığıyla Erdoğan Gedik, “Direnen Köylülerin İzinde: Cumhuriyet Döneminde Köylü Direnişleri ve Kaynaklar” başlığıyla Sinan Yıldırmaz, “Köyde Emek Sömürüsü, 1960’larda Köylü Eylemleri ve İşçi-Köylü Gazetesi” başlığıyla Fikret Babuş ve Cüneyt Akalın, “Mevsimlik Tarım İşçilerinin Örgütlenmesi: Toprak-İş” başlığıyla Şamil İlter, “Cumhuriyetin İlk Yıllarında Türkçe Sol Basını İncelemek” başlığıyla Aytül Tamer, “Emek Hareketi Tarihi Olarak Yerel Basın” başlığıyla Bülent Varlık, “Türkiye’de Cumhuriyet Dönemi Emek Tarihçiliği İçin Yeni Yaklaşımlar ve Olası Kaynaklar” ve “Kürt Medyasında Emekçiler” başlığıyla Hüseyin Aykol söz aldılar.

Emek tarihi alanında önemli çalışmalara imza atan konuşmacılar TÜSTAV ve Tarih Vakfı’ndaki malzemelerin yanı sıra Başbakanlık arşivleri, sendikal arşivler, baro arşivleri, emniyet arşivlerinden de yararlandıklarının altını çizdi. Ancak söz konusu resmi belgelerin sınırlılığına dikkat çeken emek tarihçileri bu nedenle ilgili dönemde yayınlanan gazeteler, edebi eserler, filmler gibi çeşitli alternatif kaynaklara da başvurduklarını dile getirdi.

Alanın çeşitli kısıtlarını ve sınırlarını aşmak için emek tarihçileri arasında kuvvetli bir sosyal ağın kurulmasının önemine değinen her bir konuşmacı kendi çalışmalarından yola çıkarak karşılaştıkları zorlukları aktardı.