Franz Kafka kendisine has üslubu (kafkaesk) ile dünya edebiyat tarihinin en ilgi çekici simalarından biri. Kafkaesk,Kafka’nın kendine has üslubunu anlatmak için kullanılır. Bu tarz genelde olağan dışı olayların, alabildiğine olağanmış gibi anlatılmasına dayanır. Gerçek kavramı belirsizdir. Kafka’nın eserleri gerçekliği anlatmaz, bir sonuç da göstermez. Buna belki de “rüya edebiyatı” denebilir. Çünkü tıpkı rüyalarda olduğu gibi zaman, mekan, olay ilişkileri bazen kopuk, bazen anlamsız bazen de karmaşık bir ilişki içindedir. Size rüyayı yorumlamak kalır ve bu oldukça akıl açıcıdır.

Franz Kafka ile ilgili olarak böyle bir giriş yaptıktan sonra konumuza dönelim. Kafka’nın Dava isimli eserini okuduğumda, bana bugün ülkemizde yaşananlarla ilgili bazı çağrışımlar yaptı. Paylaşmak istedim.

Kısa bir özet:
Roman şu cümleyle başlıyor: “Josef K. İftiraya uğramış olmalıydı, çünkü kötü bir şey yapmadığı halde tutuklandı.” Roman suçunu bilmeden tutuklanan, roman boyunca davasını anlamaya çalışan Bay K.’nın başından geçenleri anlatıyor. Bay K. normal bir mahkemede yargılanmaz. Garip bir şekilde normal yaşamını sürdürmesine de izin verilir. Bay K. giderek davasını bir saplantı haline getirir. Amcasının arkadaşı olan avukat ve mahkeme arasında mekik dokumaya başlar. Savunma gücü yoktur. Kendisini ifade etmesine de izin verilmez. Sonunda davasının çözülmesinin üç yolu olduğunu öğrenir. Birincisi “gerçek aklanma” dır ki bu görülmemiş birşeydir. İkincisi “sözde aklanma”dır ve üçüncüsü de “sürüncemede bırakmak”dır. Bir yıl sonunda Bay K. davadan bıkar ve duruşmalara gitmez. Mahkemenin alehinde verdiği karar sonucu K. silindir şapkalı iki adam tarafından yakalanıp cezası infaz edilir.

Anafikir hakkındaki tek ip ucu cezaevi rahibinin Bay K. ya anlattığı bir hikayedir. Yasa kapısından geçmek isteyen adam ve bekçi arasında geçen hikayenin farklı yorumları kitapta da bulunuyor. Bana göre hikayeden çıkarılabilecek en anlamlı ifade “kişinin yapması gereken şeyi zamanında cesaret edip yapmazsa cezasını çekeceği” şeklindedir. Aslında K. davanın dışında değildir.

K. davanın kendisidir. K. yapmadıklarının, cesaret edemediklerinin çelişkisindedir. Kafka ustalıkla içerdeki mahkemeyi dışa taşımıştır sadece.
Keskin bir geçiş olacaksa da, Ergenekon davasına bir de bu gözle bakalım. Artık herkes biliyor, AKP’liler de teslim ediyor bu bir iktidar savaşıdır. Dava özünde AKP’nin muhalefeti bitirme ve tekleşme sürecine hizmet ediyorsa da tıpkı K.’nın davasında olduğu gibi anlaşılmama temeline dayanıyor.

Ergenekon davasında gerçek halk düşmanları da yargılanıyor. Bunlar eli kanlı faşistler. Ancak bunlar, bu suçlarından dolayı değil de köprünün yanlış tarafında kaldıkları için yargılanıyorlar. Ama konumuz bunlar değil. Biz suçunu bilmeyenlerin davasının izini süreceğiz. Her mahkeme de “suçumuz ne, niye burdayız” diyerek Bay K. ile aynı kaderi yaşayan tutuklular gerçekten suçsuzlar mı, yoksa zamanında yapmadıklarının, cesaret edemediklerinin cezasını mı çekmektedirler?

Tuncay Özkan ve diğer bazı tutuklular, 'Komutanlara darbe yapmaları emrini biz mi verdik, asıl sorumlular neden dışarıda ve biz neden hala içerideyiz' diye soruyorlar. Başbakan yardımcısı Bülent Arınç’ın da “kulak vermeli ” dediği bu insanlar haksız mı? Kuşkusuz söylediklerin de haklılar. Suçsuz olduklarını söylemekse o kadar da kolay değil.

Bu insanlar ilericilik iddiasını taşıyorlardı ancak ilericilik adına atılacak en küçük bir adımdan bile korkuyorlardı.Cumhuriyet mitinglerine katılan insanların emperyalizm karşıtı sloganlarından bile korktular. Emekçilerin gündemini ise her zaman görmezden geldiler. Sosyalizmden ise ölesiye korktular. Gericiliğin kazandığı güçle birlikte çaresiz çırpınışlar içine girdiler. Bu durum da bile halka değil,TSK’ya döndüler yüzlerini. Zaman zaman bazı pürüzler çıksa da TSK yeni statükoya uyum sağladı ve böylece bu insanlar da böylece açıkta kaldılar.

Şimdi “Suçumuz ne?” diye soruyorlar bir de.

Bay K. ve Kemalist aydın aynı kaderi paylaşmaktadır. Bay K *.’nın davasında olduğu gibi “sürüncemede bırakma” bu davanın çözümü ya da çözümsüzlüğüdür. Artık herkes biliyor Türkiye’de bir perde kapanıyor.

Emekçi sınıf ve onun temsilcileri için çok daha zorlu bir mücadele dönemi açılıyor.

*Silindir şapkalı iki adam öldürmüştü K.’yı.Silindir şapkayı ilk olarak, Fransa'da kraliyet eğlenceleri için kralların özel hokkabazlarının kullandığı bilinmektedir. Bu durumda, Ergenekon davasında yargılanan K. ların infazını gerçekleştiren hokkabazları da gericilik ve liberalizm ikilisi olarak düşünebiliriz.