'İstanbul'u koruyamadınız'

UNESCO’ya bağlı Dünya Mirasını Koruma Komitesi yayımladığı raporda İstanbul'un yeterince korunamadığını açıkladı.
Çarşamba, 24 Haziran 2009 11:02

soL (HABER MERKEZİ) UNESCO'ya bağlı Dünya Mirasını Koruma Komitesi, 'Dünya Kültür Mirası' listesini görüşmek için dün toplandı. Toplantıda, 'Dünya Kültür Mirası Listesi'ne alınacak yeni yerlerin yanı sıra İstanbul'un listede kalıp kalmayacağı görüşülecek.

Toplantıda dile getirilen başlıca eleştiriler Zeyrek ve Süleymaniye bölgelerindeki geleneksel yapıların durumu, Tekfur Sarayı'nı içine alan bölgenin ve surların restorasyon kalitesi, Kültürel Miras alanındaki denetimsiz yapılaşma, yerel ve merkezi yönetim arasındaki koordinasyonsuzluk ile yeni inşaatların ve büyük ölçekli projelerin neden olduğu potansiyel tehlikeler olmuştu.

Belirtilen konularda iyileştirilmelerin yapılması için süre verilmesinden sonra bunun gerçekleşip gerçekleşmediğine dair bir rapor hazırlamak üzere İstanbul'a gelen heyetin araştırma sonuçları olumlu değil.

Raporda yer verilen en önemli konulardan biri anıtların korunmasına yönelik standartların yeterli olmayışı oldu. Raporda "Anıtları kapsayan tüm çalışmaların uluslararası standartlara uyması ve yeterli dökümantasyon ve analiz yapıldıktan sonra başlatılması konuları hâlâ garanti altına alınmaya muhtaçtır" denildi.

"Tarihi Yarımada'daki önemli altyapı projeleri ile kent topraklarını kullanıma açmaya odaklanan ve dolayısıyla Dünya Mirası listesindeki önemli bölgeler için uygun olmayan kentsel yenileme projeleri hakkındaki kaygı devam etmektedir" denilen raporda "5366 Sayılı, 'Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun' çerçevesinde önerilen kentsel yenileme projelerinde önemli hiçbir değişiklik yapılmadığı görülmüştür. Bu projeler bir Dünya Miras Varlığı ile bağdaşacak koruma planlarını içerecek şekilde düzeltilmemişlerdir. Böylece, 5366 sayılı kanunun tatbikatta uygulanması, Dünya Miras Listesi'nin önemli bölgelerinin varlığı ve bütünlüğü için önemli bir potansiyel tehdit oluşturmaktadır" ifadeleri yer aldı.

Sulukule'de devam eden kentsel dönüşüm hakkında da görüş bildiren raporda "Tehdit sadece tekil anıtlar için değil, Sulukule gibi, bir bölümü Theodosius Surları'na yakın olan alanlar için de geçerlidir. Misyon, buradaki tescilli binaların yıkılmasının yanı sıra, yerel yöneticiler tarafından uygulanan yenileme programı sonucu yerel toplulukların dağıtıldığını ve bölgenin somut ve somut olmayan degerlerinin kabul edilemez bir şekilde yok edildiğini tespit etti. Devlet tarafının raporunda bu proje sosyal bir proje olarak nitelendirilmektedir ancak misyon, mahalle sakinlerinin yeniden yerleştirilmesinde ağır basan faktörün ekonomik faktör olduğu görüşündedir. Fatih Belediyesi şimdi 5366 sayılı kanunun çerçevesinde bu bölge için bir imar planı sunmuştur. Bu plan, değerlendirme için Koruma Kurulu'na sunulduğundan, misyon, ayrıntılı teklifleri inceleyememiştir. Ancak, misyona gösterilen taslaktan Deniz Surları'ndaki evlerin yıkılacağı ve Bulgar piskoposunun eski sarayını çevreleyen duvarların önüne şaşaalı bir merdiven inşa edileceği anlaşılmıştır. Bu, bir koruma projesi değil imara açmadır ve önceki misyonların da tavsiye ettiği üzere, bu proje buradaki şahsi mal sahiplerinin yararına da değildir" denildi.

Raporda Marmaray projesi de eleştiriliyor ve bu proje ile İstanbul'un kuzey bölgelerindeki trafik yoğunluğunun doğrudan 'Kültür Mirası'nın bulunduğu alana kayacağı iddia ediliyor. Yenikapı'da yapılması planlanan metro istasyonu ve cadde çalışmaları da, kentin en geleneksel yerlerinden biri olan ve yakın zamanda Neolatik Çağ'a ait bulunutuların keşfedildiği belirtilen bu bölgenin sosyal ve fonksiyonel yapısını değiştireceği nedeniyle eleştiriliyor.