Birçok üniversitede “akıllı kart” adıyla başlayan uygulamalarla öğrenciler, üniversitelerin anlaşma yaptığı bankalara bağlı hale getirilirken, üniversite içerisindeki tüm harcamalar da kontrol altına alınıyor. Yıldız Teknik Üniversitesi’nde (YTÜ) bu sene uygulamaya geçecek olan “akıllı kart” sistemiyle, öğrenciler İş Bankası’nda hesap açtırmadan üniversiteye öğrenci olarak giremeyecekler.

“Akıllı kart” adıyla birçok üniversitede uygulamaya geçen sistemle, üniversiteler öğrencilere verdikleri kartlarla, üniversitelerin kapısındaki turnikelerden geçişten üniversitede yaptığı harcamaları bu karttan sağlamaya kadar çeşitli ‘hizmetler’ sunuyor. Örneğin üniversite kapısına koyulan turnikeden kimlik kartı olarak da kullanılabilen “akıllı kartla” geçen öğrenci daha sonra kantine gidip, aynı kartla yiyecek birşeyler alabiliyor. Daha sonra kütüphaneye giden öğrenci geç getirdiği kitap varsa üniversitenin bunun için belirlediği cezayı yine bu kartla ödeyebiliyor. Sonrasında spor yapmak isteyen öğrenci üniversitenin spor salonuna giderek, kart okuma aracını kartını okutuyor ve salona giriyor. Üniversitelerin akıllı kartlarla sunduğu ‘hizmetler’ bununla da bitmiyor. Öğrenci örneğin bir burs başvurusu için istenen öğrenci belgesini de almak için, üniversitesinin kayıt işleri birimine giderek belgesini kartını kullanarak alabiliyor. Tabi üniversitenin sunduğu bu imkanların hepsi paralı olduğu için, kartınızın aklı ancak içi para ile dolduğu zaman çalışıyor. Kartınıza paranızı da ancak üniversitenizin anlaştığı bir bankaya hesap açtırarak doldurabiliyorsunuz. Üniversitenizin anlaştığı banka da hesabınız yoksa kartınızın aklı birden duruveriyor.

YTÜ “akıllı karta” hazırlanıyor
YTÜ geçtiğimiz günlerde üniversitenin web sitesinden yaptığı bir duyuruyla, 2009-2010 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Yarıyılı itibariyle üniversitede “Akıllı Kart” uygulamasının başlayacağını duyurdu. Üniversite tarafından Yıldız E-Kart (YEK) adı verilen kartın bir yüzünde” resimli kişisel bilgilerin” yer alacağı, diğer yüzünün ise “İş Bankası Bankamatik Kartı” olacağı kaydediliyor. Üniversitede tüm akademik ve idari personelle, öğrencilerin kullanacağı belirtilen kart için, “YEK kartını almak için adınıza açılmış bir İş Bankası hesabınızın olması gerekir yani kartınız aynı zamanda bir hesap numarasına sahiptir” ifadeleri kullanılıyor. Üniversitenin web sitesinde yer alan şu ifade ise İş Bankası’nda hesabınız yoksa üniversitenizde artık öğrenci değil ancak ‘ziyaretçi’ olabileceğinizi duyuruyor: “Dikkat! 2 Kasım 2009 tarihi itibari ile YEK kartı olmayan öğrencilerin üniversitemize girişleri ancak ziyaretçi kartı ile mümkün olabilecektir.”

YTÜ yaptığı duyuruda YEK kartının üniversitedeki uygulama alanlarının ise şu şekilde olduğunu ifade ediyor: “Elektronik Kimlik Kartı, Geçiş Kontrol Kartı, Elektronik Cüzdan, Harç ödemeleri, İKGM Kurs ve Uzaktan Eğitm ödemeleri , Kafeteryalar ödemeleri, Çatıkatı ve bahçe restaurant ödemeleri, Kulüp aidat ödemeleri, Yurt depozito ve aidat ödemeleri, Kütüphane ceza ödemeleri, Sağlık merkezi ödemeleri, Eczane ödemeleri, Spor salonu aidat ve giriş ücreti ödemeleri, Havuz girişi ödemesi, Yıldız Hisar Klubü ödemeleri, Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı belge ödemeleri.”

“Amaç pratiklik ve güvenlik”
Üniversite, YEK kart ile bunlara ek olarak ofis, laboratuar, sınıf kapılarına monte edilecek manyetik kilit mekanizması ile kapı geçişi sağlanabileceğini ve sınıflarda e-yoklama sistemi kurulabileceğini kaydederken, kartın “üniversitedeki günlük yaşantıyı, sunduğu teknolojik olanaklar sayesinde daha pratik ve daha güvenli hale getirmek üzere tasarlandığı” iddia ediliyor. Üniversiteye göre akıllı kart kullanımının sağladığı birbirinden ilginç bazı avantajlar ise şöyle: “Verimlilik, Tek kimlikte çok işlev, 24 saat hizmet olanağı (erişim kontrolü), Ödeme kolaylığı ve hızı, Para taşımadan -parasını hesabına yatırarak- tek bir işlemle alışveriş yapma imkanı, Bozuk para taşımama, Para üstü beklememe, Kimlik kaybı durumunda para iadesi olanağı, Hijyen.”

Üniversite pazarı genişleyecek mi?
Yeni dönemle birlikte YTÜ’de başlayacak akıllı kart uygulaması birçok üniversitede değişik kapsamlarda kullanılıyor. YTÜ gibi ODTÜ, Kocaeli Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi de akıllı kart uygulaması için İş Bankası ile anlaşırken ve bir süredir bu uygulamayı sürdürürken, Gazi Üniversitesi Akbank ile “akıllı kart” anlaşması yapmış. “Akıllı kart” uygulamalarıyla öğrencilerin her türlü adımı kolaylıkla izlenebilir hale gelirken, diğer taraftan kartların öğrencilere banka kartı, kredi kartı olarak kullanılması gibi imkanlar sunması bankalara geniş imkanlar sunuyor.

Üniversitelerde hayata geçen bu uygulamalarla üniversite öğrencileri, üniversitelerin anlaştığı bankalara zorunlu olarak bağlı kılınırken, öğrencilerin tüm tüketim harcamaları kontrol altında tutuluyor. Öğrencilerin tüketimlerinin kontrol altında tutulmasının önümüzdeki yıllarda üniversitelerin piyasa ilişkilerinin içine daha fazla çekilmesi sürecinde önemli veriler sunması beklenirken, buralardan elde edilen verilerle üniversitelerde rant alanlarının da çapını artırması mümkün görünüyor.
(soL-Haber Merkezi)