AKP’den patronlara bir kıyak daha: İşçiyi daha fazla çalıştırmanın yönetmeliği çıktı!

Bayram tatilinin hemen öncesinde 25 Ağustos Cuma günü İş Kanunu’ndaki fazla mesai yönetmeliğinde kritik bir değişiklik yapıldı, sessiz sedasız Resmi Gazete’de yayımlandı. Bu değişikliğe göre patronlar, eskiden olduğu gibi fazla mesai yaptırmak istediği işçiden her yıl başında yazılı onay almak zorunda değil, işe girişte bir kez alacağı onay yeterli olacak. Değişiklik, fazla mesai konusunda işçileri patronların insafına terk eden bir uygulamayı içeriyor.
Ahmet Çınar
Salı, 05 Eylül 2017 13:02

Patron partisi AKP, işverenler lehine düzenlemelerine devam ediyor. AKP'nin çalışma hayatında yaptığı yeni düzenlemeler sermaye gruplarının, holding patronlarının kârlarını ve rantlarını katlar, patronların elini kolaylaştırırken; işçilerin hayatıysa zorlaşıyor. 

Bunun son örneği, uzun bayram tatiline girmeden bir gün önce yaşandı. Tatilden önceki son mesai günü olan 25 Ağustos 2017 Cuma günü Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği, fazla mesai konusunda işçileri patronların insafına terk eden bir uygulamayı içeriyor.

FAZLA MESAİ YÖNETMELİĞİ DEĞİŞTİRİLDİ

Fazla mesaiyi düzenleyen ve kurallara bağlayan “İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği” değiştirildi.

4857 sayılı İş Kanunu’na göre bir işçinin haftada 45 saatten fazla çalışmaya zorlanamayacağı, çalıştırıldığı durumlarda ise 45 saati aşan her saat için fazla mesai ücreti ödeneceği öngörülüyor. Yönetmeliğe göre patronlar, haftada 45 saatten fazla çalıştırmayı düşündükleri işçilerden her yıl başında “yazılı onay” almak zorundalar idi. İşçi eğer “fazla mesai onayı” vermediği halde fazla mesaiye zorlanıyorsa, tek taraflı olarak iş akdini feshedebiliyor ve tazminata hak kazanabiliyordu.

YENİ UYGULAMA: PATRON İŞÇİDEN HER YIL "FAZLA MESAİ" ONAYI ALMAK ZORUNDA DEĞİL

AKP yönetmeliği değiştirdi: Değişikliğe göre artık patronlar, işçiden işe girerken bir kez yazılı onay almakla yetinecekler. Yani her yıl başında yeniden “fazla mesai yapabilirim” onayı almalarına gerek kalmayacak. Patronlar en başta bir kez aldıkları “toplu onay” ile işçileri fazla mesaiye çağırabilecek.

Bu yönetmelik değişikliği sayesinde patronlar artık fazla mesaide çalıştırmak istedikleri işçilerden her yıl başında yeniden onay almak zorunda kalmayacaklar. İşe girerken imzaladığı sözleşmedeki tek onay, patronun işçiyi her zaman fazla mesaide çalıştırmasına olanak sağlayacak.

İŞTE O DEĞİŞİKLİK 

Resmi Gazete’nin 25 Ağustos 2017 Cuma günü yayımlanan 30165 sayılı nüshasında, söz konusu değişiklik şöyle yer aldı:

"Fazla çalışma ihtiyacı olan işverence bu onay, iş sözleşmesinin yapılması esnasında ya da bu ihtiyaç ortaya çıktığında alınır ve işçi özlük dosyasında saklanır.”

PATRON NE ZAMAN İSTERSE, İŞÇİ O ZAMAN FAZLA MESAİ YAPACAK!

Bu değişiklik sayesinde, patron istediği zaman işçinin “fazla mesai” yapmasını zorunlu kılıyor. “Fazla mesaiye kalmam” diyen işçinin, tazminatsız olarak işten atılması da, yine bu yönetmelik değişikliğiyle olanaklı hale gelmiş oldu.

İŞÇİYE TANINAN "VAZGEÇME HAKKI" PRATİKTE UYGULANABİLİR GÖRÜNMÜYOR

Söz konusu değişiklikte işçiye de bir “hak” tanındı. Ancak bu “hak” pratik uygulamada ve günümüz iş yeri koşullarında uygulanabilir bir özellik taşımıyor.

İşçiye verilen “hak” yönetmelik değişikliğinde şöyle tanımlandı:

“Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapmak istemeyen işçi verdiği onayı otuz gün önceden işverene yazılı olarak bildirimde bulunmak kaydıyla geri alabilir.”

Günümüzde fabrika ve iş yeri koşullarında, üretim baskısı altında, çeşitli mobbing, kötü muamele ve psikolojik baskı şartlarında herhangi bir fabrika işçisinin "fazla mesai onayını" geri alabilmesinin olanağı bulunmuyor.