Üniversite eğitiminin paralı olduğu ABD'de öğrencilerin okul ücretlerini karşılamak için kullandığı kredilerden kaynaklı borçlar toplamda bir trilyon dolara ulaştı. New York Eyaleti Merkez Bankası tarafından yapılan araştırmaya dayanan bu verilere göre ülkede 37 milyon kişi eğitim kredisinden kaynaklı borçlu durumda. Bu insanların büyük bir bölümü bu borcu emeklilik sonrasına kadar bile taşırken, bir kuşak ömrünün tamamına yakınını borçlu yaşıyor.

Eğitimin piyasa çarklarına terk edilmesi nedeniyle milyonlarca insanın kaderi yüksek faiz ve cezalarla onları soyan banka ve finans kuruluşlarına terk edilmiş durumda. ABD basınına yansıyan röportajlarda eğitim borcunu ödemeye çalışan genç yaşta insanların bir bölümü ömür boyu borçlu kalmayı bile kabullendiğini ifade ediyor. Bazı örneklerde ise torun sahibi emeklilerin, genç yaşta kullandıkları eğitim kredilerini hala ödemeye çalıştığı dramatik örnekler yansıtılıyor.

Hızla artan kredi borçları tutsak ediyor
Eğitim borcu olan 37 milyon kişinin 2 milyonu, 60 yaş üzerinde ve toplam 36,5 milyar dolar borçlu durumda. Borçluların yaklaşık üçte biri ise 40 yaşının üzerinde. Kişi başı ortalama borç 25 bin dolar düzeyinde. Yapılan araştırmalara göre, üniversite ücretlerini karşılamak için kullanılan toplam kredi miktarı olan bir milyar dolar, ABD'deki toplam kredi kartı borçlarından ve otomobil kredilerinden bile daha fazla.

Diğer yandan, ödenmesi giderek imkansız hale gelen borçlara karşı çeşitli kentlerde gösterilen düzenlenmeye başlandı. Bir yandan büyük borç altına girerken, diğer yandan mezun olduktan sonra işsiz kalan milyonlarca insan bulunuyor. Bu duruma isyan eden bazı üniversite mezunları, mezun oldukları okullara karşı dava açmaya ve protestolar düzenlemeye başladı. Konu bu nedenle ABD kamuoyunda giderek daha fazla tartışılıyor.

Bütün yasalar bankalar lehine
Toplam borçtaki hızlı artış bazı iktisatçıların dikkatinini çekerken, milyonlarca insanın da hayatının tutsak ediyor. Yalnızca 2009 yılından 2010'a geçerken bile toplam borç miktarının yüzde 5 arttığı belirtiliyor. Bu artışın önümüzdeki yıllarda hızlanarak sürmesi bekleniyor çünkü aksi bir karar alınmadığı takdirde, 2007 yılında yürürlüğe giren ve eğitim kredisi faiz oranlarını %6,8'den %3,4'e düşüren kongre kararının geçerlilik süresi bu yıl 1 Temmuz'da doluyor. Bir başka ifadayle, yeni bir karar çıkmazsa, Temmuz ayından itibaren faiz oranları iki katına çıkacak. Borç miktarındaki hızlı artışın bir nedeni de, üniversite ücretlerine de yüksek oranlarda zam yapılmış olması.

Öte yandan ABD kongresi, kredi kullananların lehine olan her türlü koruyucu tedbiri kaldırmış ve onları bankalar karşısında çaresiz ve güvencesiz bırakılmış durumda. Ödemelerde yaşanan herhangi bir aksaklık, yüksek miktarda ceza uygulanmasına ve borcun daha da hızlı artmasına neden oluyor. Diğer yandan, mezuniyetten kısa bir süre sonra başlayan geri ödemelerin özellikle işsiz kalınan dönemlerde yaygın olarak aksadığı belirtiliyor. Borçların özellikle bu işsizlik dönemlerinde hızla arttığı ve çok uzun yıllar boyunca geri ödenemez hale geldiği belirtiliyor.

ABD'li bazı iktisatçılar ise artan borç yükünün bir yandan da ekonomi için tehlike barındırdığına dikkat çekiyor. Buna göre, 1 trilyon doları geçen ve hızla artmaya devam eden borcun bir krizi bile tetikleyebileceğini söylüyor.

Diğer yandan federel ve eyalet kongrelerinde konu gündeme gelmeye başladı. Yapılan tartışmalarda üniversite yönetimleriyle kongre üyeleri karşılıklı birbirini suçluyor. Üniversite yönetimleri sorunun yıllardır yapılan bütçe kesintilerinden kaynaklandığını söylerken, eyalet ve federal düzeydeki kongre üyeleri ise azalan devlet bütçesinden nedeniyle, ücretlerin düşürülmesi için üniversitelerin başka harcamalarında kısıntıya gitmesini öneriyor.

(soL - Dış Haberler)