"El Kaide ve Taliban ile mücadele ettiği"ni ileri sürdüğü Afganistan, Pakistan ve Yemen başta olmak üzere dünyanın pek çok ülkesinde, drone olarak da anılan insansız hava araçları (İHA) ile istihbarat toplayıp bombardıman düzenleyen ABD, bir çok sivilin hayatını kaybetmesinden sorumlu tutuluyor. ABD kaynakları ise bunu dile getiren gazeteci ve kuruluşları "El Kaide yanlısı" ve "terörist" şeklinde suçlayarak bu saldırıları meşrulaştırmaya çalışıyor.

ABD yönetiminin İHA'ların sivil ölümlere "nadiren" yol açtığı yönündeki ısrarlı iddiaları biliniyor. Bu iddia en son ABD Başkanı Obama'nın terörizm konusunda özel danışmanlığını yapan John O. Brennan tarafından geçtiğimiz Nisan ayının sonunda, "Başkan Obama'nın terör karşıtı stratejisi" başlıklı bir açıklamasında dile getirildi. İngiltere merkezli bir araştırmacı gazetecilik örgütü ile Pakistanlı insan hakları avukatları ise yakın zamanda ABD'nin bu iddiasını yerle bir eden çalışmalar yürüttü.

Buraya kadarı, olağan görünüyor. ABD, İHA'lara yönelik suçlamalara itiraz ediyor, bu itiraz her yeni olayda yeniden ve bu kez daha güçlü kanıtlarla mahkum ediliyor. Asıl ilginç olan kısım bundan sonra başlıyor...

CIA'nın drone saldırıları bu kez kimleri hedef aldı
İngiltere merkezli bağımsız bir araştırmacı gazetecilik örgütü olan Araştırmacı Gazetecilik Bürosu BIJ ve Pakistanlı bir insan hakları avukatı olan Şehzad Ekber, ABD'nin drone saldırılarının Pakistan'da sivil ölümlerine yola açtığını kanıtlayan çalışmalar yürütmüştü. BIJ raporunda, 2004 yılından bugüne dek Pakistan'da drone saldırılarında ölenlerin toplam sayısının 2440 ile 3113 arasında değiştiği, bu rakamın 479 veya 821'inin sivillerin oluşturduğu, ölen siviller arasında 184 çocuk bulunduğunu açıklanmış, Obama'nın göreve gelişinden bu yana Pakistan'daki drone saldırılarının önemli ölçüde arttığı da vurgulanmıştı

Şehzad Ekber ise, hem BİJ'in kapsamlı raporuna hem de Pakistan'daki drone saldırılarında ölenlerin ailelerin CIA'ya açtığı davaya destek olmak amacıyla giriştiği araştırmasının sonuçlarına dayanan kapsamlı bir çalışma yapmıştı. ABD'nin drone saldırılarına karşı açılan davada, CIA'nın Pakistan sorumlusu da dahil olmak üzere cinayet suçundan yargılanması çağrısında bulunduğu eleştirileri nedeniyle Şehzad Ekber de, BIJ gibi ABD'nin hedeflerinden biri haline geldi.

Bu çalışmaları ile öne çıkmalarının peşinden, "anonim" ABD hükümeti yetkilileri tarafından, "El Kaide sempatizanı" olmakla suçlandılar. ABD ana akım medyasının önde gelen gazetelerinden New York Times, "bilinmeyen kaynaklardan gelen, kişileri hedef alan suçlamaları yayımlamama" şeklinde bir yayın ilkesine sahip olduğunu iddia etmesine karşın, bu tür suçlamalara İHA'ları konu eden iki ayrı haberinde yer verdi.

New York Times'ın ulusal güvenlik alanında isim yapmış muhabiri Scott Shane'in hazırladığı söz konusu haberlerde, bir yandan İHA'larla ilgili söz konusu eleştirel çalışmalara atıfta bulunurken öte yandan da, CIA'nın devreye girdiğinin resmi olan, "bu çalışmaları yürütenlerin Pakistan gizli servisi üyeleri veya El Kaide sempatizanları oldukları" yönündeki "anonim hükümet kaynakları"nın iddialarına yer verildi. Haberlerde ayrıca, "bu tür sakıncalı kaynaklara atıf yapılmaması gerektiği" yönündeki uyarı da satır aralarında yer alıyordu.

Herkes mi "terörist"!
İHA saldırıları ve bu saldırılarda ölenlerin sayısıyla ilgili herhangi bir açıklama yapma gereği bile duymayan ABD yönetimine göre "drone saldırılarının tamamı teröristlere yönelik" iken, New York Times'ın da katkısıyla "terörist"lerin arasına bu kez, İHA'ların sivilleri öldürmediği yönündeki iddiayı çürüten kanıtları ortaya çıkaran tanınmış kişi ve kuruluşlar da dahil edildi.

New York Times'ın CIA kampanyasına aracılık etmesi, ABD ana akım medyasının kirli siciline bir sayfa daha ekledi. Daha önemlisi ise, Pakistanlı avukat Şehzad Ekber ve BIJ'e medya üzerinden yapılan CIA saldırısının, ana akım haber kuruluşlarının drone saldırılarında masum insanların öldüğü gerçeğini işleyen haberler yayımlamamaları amacıyla tasarlanmış "caydırıcı" bir girişim anlamına gelmesi...

New York Times ve CIA ekseninde meydana gelen bu gelişmeler, drone saldırıları konusunu masaya yatıran ve ABD'nin başkenti Washington'da düzenlenen uluslararası bir konferansta gündeme taşındı. Bağımsız insan hakları kuruluşları tarafından organize edilen konferansta, New York Times kanalıyla CIA'nın karalama kampanyasına hedef olan Pakistanlı avukat Şehzad Ekber ile İngiltere merkezli Araştırmacı Gazetecilik Bürosu'ndan Chris Woods, konu hakkında açıklamalarda bulundu. Woods, üyesi olduğu örgütün CIA'nın saldırısına maruz kaldığını söylerken, BIJ'le işbirliği yapan gazeteler ve yayıncı kuruluşlara, BIJ'in drone saldırıları konulu araştırma bulgularına haberlerinde yer vermemelerini istediğini vurguladı.

Gelişmeler üzerine Nieman Watchdog isimli haber sitesinin ulaştığı New York Times muhabiri Scott Shane'in açıklaması ise, "özrü kabahatinden büyük" şeklinde nitelenebilecek bir kapsamda oldu. Shane, haberlerinde, ismi belirtilmeyen ABD yönetimi yetkililerinin sözlerine yer vermesinin, drone saldırılarının sivil ölümlere yol açtığı iddialarına karşı diğer tarafın sesini de duyurma amacı taşıdığını, bu kararı editörleri ile birlikte aldıklarını söyledi. Shane ayrıca, ABD'lilerin kendi hükümetlerinin konu hakkında ne dediğini öğrenme hakları olduğunu savundu.

New York Times'ın kamuoyuna ilan ettiği ilkelerden farklı işleyen yayın politikası ise, asıl "diğer taraf"a yani, drone saldırılarında ölenlerin isimlerine ve görüntülerine son derece kısıtlı bir biçimde yer vermesine rağmen, "diğer tarafın sesini duyurmak" şeklinde gerekçelendirdiği CIA saldırı kampanyasını desteklemesi ile gerçek "anlamını buluyor".

(soL - Dış Haberler)