Bu oyunu oynayanlar kendini öldürüyor: Nedir bu mavi balina salgını?

Dünya genelinde 'intihara sürükleyen oyun' olarak gündeme oturan 'Blue Whale Challenge', Türkçesiyle Mavi Balina isimli oyun, Türkiye'de de etkisini hissettiriyor. Geçtiğimiz gün Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Ahmet Arslan, pek çok gencin intihar etmesine yol açan oyuna erişimi engelleyemediklerini açıkladı.
Emre Köse
Perşembe, 21 Eylül 2017 07:07

Almanya'da yaşayan 14 yaşındaki Furkan Şen ile Türkiye'de yaşayan 24 yaşındaki Evrim Mertin isimli gençlerin intiharlarının ardından, tüm dünyada ''intihara sürükleyen oyun'' olarak gündemde olan ve şantaj komutlarıyla ''oyuncuları'' intihara sürükleyen Mavi Balina adlı oyun Türkiye'yi de alarma geçirdi.

Mavi Balina isimli oyun 50 gün süren ve her biri giderek daha da ciddileşen 50 ayrı görevden oluşuyor.

Söz konusu görevler başta sıradan, basit görülebilecekken oyunun ilerleyen evrelerinde oyuncudan akıl almaz şeyler isteniyor.

Oyunda, ''Eğer bir balina olmaya hazırsan, bacağını kazıyarak 'evet' yaz. Yapamazsan kendini defalarca keserek kendini cezalandır'' örneği gibi çok çeşitli ve sıra dışı istekler bulunuyor.

Fakat görevlerin niteliği ve zorluğu da yine kural koyucunun insafına kalmış durumda. Oyunun daha en başında sizden kendinize zarar vermeniz istenebiliyor. Bunun yanı sıra oyuncudan tüm gün kimseyle konuşmaması ya da tüm gün saykodelik, korku içerikli videolar izlemesi gibi tuhaf şeyler istenebiliyor.

Öte yandan oyunun içerisinde ''gizli görev'' adıyla ''sürpriz'' bir takım görevler de bulunuyor. Oyuncuların büyük çoğunluğunu ise 15-16 yaşlarında, lise çağındaki gençler oluşturuyor.

Alışılmadık davranışlar sergilediği sezilen bir kimsenin Mavi Balina oyuncusu olup olmadığını tespit etmesi zor değil. Oyunun kural koyucuları çoğunlukla oyunculardan sosyal medya hesaplarında ''#I_am_whale'' durumunu paylaşmasını istiyor. Özellikle Rusya'da yaygın olan ve temel olarak Facebook ile benzerlik gösteren VKontakte platformundan oyuncuların tespit edilmesi genellikle bu şekilde mümkün oldu. Bu da yaklaşan tehlikenin hızlı bir şekilde önüne geçilebilmesi adına bir avantaj.

Bununla birlikte oyunun kural koyucuları, görevleri yerine getirse de oyunu bitiremeyen oyunculara, ''Öl, ne de olsa yeniden doğacaksın'' şeklinde bir emir veriyor. Oyuncuların kendilerini yüksek bir binadan atarak ya da bileklerini keserek öldürmesi, 50. günün sonunda gerçekleşiyor.

RUSYA'DAKİ 'MAVİ BALİNA' KURBANLARI

Oyunun ilk kurbanları Rusya'dan. Bu yılın mart ayında 15 yaşındaki Yulia Konstantinova ve 16 yaşındaki Veronika Volkova isimlerindeki iki genç kız, 14 katlı bir apartmanın çatısından atlayarak intihar etti. Bu gençlerinin ölümünün Mavi Balina oyunuyla olan bağlantısı ise Konstantinova'nın intihar etmeden hemen önce Instagram hesabında bir balina görseli paylaşmasıyla fark edildi.[1]

Buna ek olarak oyunun şimdiye kadar dünya genelinde yaklaşık 250 kurbanı bulunuyor.[2]

Ayrıca, Instagram'da kullanıcıların Mavi Balina oyuncusu olduğunu gösteren binlerce gönderinin bulunduğu öne sürülüyor.[3]

Rus polisinin halihazırda soruşturduğu bir dizi intihar vakasının büyük bir kısmının bu oyunla bağlantılı olduğu düşünülüyor.

Novaya Gazeta, Kasım 2015 ve Nisan 2016 tarihleri arasında ülkede 130 çocuğun intihar ettiğini bildirdi. Haberde, "Bu çocukların neredeyse tamamı aynı internet grubunun üyelerindendi ve iyi, mutlu ailelerde yaşıyordu" ifadesi yer alıyor. Buna ek olarak haberde, intihar eden 130 gencin birer Mavi Balina oyuncusu olduğu bilgisi veriliyor.[4]

Oyunun dünyaya salgın gibi yayılması gecikmedi; Almanya, ABD, Fransa ve İngiltere gibi Avrupa ülkelerinde okullar, ebeveynlere bu konuda dikkatli olmaları uyarısında bulunuyor.

Oyunun yaratıcısı Rusya'da 3 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Fakat bu, ne oyunun ne de intiharların önüne geçebilmiş bir hamle değil. Geçtiğimiz günlerde Rus parlamentosu, sosyal medyada intihar azmettiricisi grupların oluşturulmasına cezai sorumluluk getiren bir tasarıyı önerdi. Yasa tasarısına göre tespit edilenler 4 yıl hapis cezasına çarptırılacak.

İNTİHARLARIN AZMETTİRİCİLERİ BULUNAMIYOR

Ancak işin en kötü yanıysa intiharın azmettiricilerini, yani oyunun kural koyucularını tespit etmek.

Oyunun herhangi bir web sitesi ve yasal olarak satışı elbette ki yok. Oyuna katılım, chat odalarında oyuna girmek isteyen kişilere yöneticiler tarafından bir link gönderilmesi ve bu linke tıklanmasıyla sağlanıyor.

Oyunu bırakmak epey zor, zira oyuncu adaylarının yönetici tarafından gönderilen linke tıkladıktan sonra kişisel bilgisayarlarına virüs sokuluyor.

Böylece oyuncu adayının tüm kişisel bilgilerini elde eden yönetici, şantaj yoluyla oyuncudan verdiği tüm komutları yerine getirmesini sağlıyor.

INSTRAGRAM'DAN OYUNUN YAYILIMINI DURDURMAK İÇİN HAMLE

Sosyal medya platformu Instagram, ''#BlueWhaleChallenge'' etiketiyle arama yapıldığında kullanıcılara bir uyarı vermeye başladı.

Ağdaki terimi ararken, "Aradığınız kelimeleri içeren etiketler genellikle zarar vermeye ve hatta ölüme yol açabilecek davranışları teşvik eder. Eğer zor bir şey geçiriyorsanız, yardım etmek isteriz" şeklinde bir bildirim karşınıza çıkıyor.

Öte yandan söz konusu yayının hemen altında, "yine de yayınları gör" seçeneğine yer veriliyor.

BTK'DAN AİLELERE UYARI

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), söz konusu oyun hakkında aileleri dikkatli olmaları konusunda uyardı.

Açıklamada, "Oyunu oynamak isteyen kişilere, sözde oyunun yöneticisi görünümündeki internet korsanları tarafından virüs içerikli bir link gönderiliyor. Gönderilen bu linkle kişisel bilgileri oltalama (phishing) yoluyla çalınan gençler yakın çevrelerindeki kişilerle ilgili tehdit, şantaj ve siber zorbalığa maruz kalıyorlar. Oyuna katılan kişilerin, oyun üreticisinin bilinçli tercihiyle gece saatlerinde yapılması istenen çeşitli ve ürkütücü görevlerle ruh sağlıkları bozuluyor. 50 gün boyunca devam eden bu sürecin sonunda, oyunu oynayan kişiler üzerinde yanlış değer yargıları ve değersizlik hissi uyandırılıyor son görev olarak intihara yönlendirme sağlanıyor" ifadeleri yer aldı.

"Günümüzde çocukların evde bilgisayar başında olmaları onların 'güvende' oldukları anlamına gelmiyor" değerlendirmesi yer alan açıklamada, dikkat edilmesi gerekenler şu şekilde:

- Çocukların sosyal medya ve internet ortamında bu tarz tuzaklara düşüp, üzücü olayların yaşanmaması için aileler, çocuklarının internet kullanma alışkanlıklarını mutlaka takip etmeliler.

- Aileler, çocukların oynadıkları oyunları mutlaka birlikte belirlemeliler.

- Oyun başında ve internette geçirilen sürenin sınırlandırılması ve oyunun çocukların yaşına uygun olması gerekir.

- İnternet ortamında "bilinmeyen" yabancılara karşı şüpheyle yaklaşılması ve bu kişilerin hayatı açısından tehlikeli sonuçlar doğurabileceği çocuklara mutlaka anlatılmalı.

- Aileler bu konuda sorumlu ebeveyn yaklaşımları sergilemeli, gerekirse bir uzmandan destek almalı, çocuklarını sosyal aktivitelere yönlendirmeli ve sosyal paylaşım ağlarında onlarla arkadaşlık ederek, internet adımlarından haberdar olmalılar.


[1] https://www.thesun.co.uk/news/worldnews/3003805/blue-whale-suicide-victi...

[2] http://www.wionews.com/india-news/assam-student-hospitalised-after-suici...

[3] https://www.thesun.co.uk/tech/3515688/instagram-issues-warning-about-blu...

[4] https://www.novayagazeta.ru/articles/2016/05/16/68604-gruppy-smerti-18