soL (HABER MERKEZİ) Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) sonuçlarının açıklanmasının ardından, öğrencileri ve velilerini şimdi başka bir telaş sardı. Her ne kadar ÖSS sonrasında üniversitelere ve bölümlere yerleştirmeler öğrencilerin aldıkları puanlara göre yapılsa da, öğrenciler geleceklerini bağladıkları ÖSS sonucunda tercih yaparken ailelerinin keselerini daha fazla düşünmek zorunda. Özellikle geçtiğimiz günlerde “katkı payları” olarak adlandırılan harç miktarlarına YÖK tarafından önerilen zam miktarlarının Bakanlar Kurulu’nda onaylanması halinde öğrencilerin seçecekleri üniversiteleri ve bölümleri düşünürken puanlarının yanında velilerinin keselerini de iki kez gözden geçirmesi gerekecek.

Bilindiği gibi, öğrenciler, ÖSS puanları açıklandıktan sonra, üniversitelerin en son yılki taban puan, yüzdelik dilim gibi değişkenlerini gözeterek bölüm tercihlerini yapmaya çalışıyorlar. Son yıllarda bu değişkenlere istenilen bölümün harç ücreti de eklenirken, YÖK’ün bu sene harçlara önerdiği zamlarla, bunun daha da belirleyici hale geleceği görülüyor. Harç miktarları üniversiteden üniversiteye değişirken, aynı üniversite içerisinde farklı bölümlerde de farklı harç ücretleriyle karşılaşılıyor.

Pazara hoş geldiniz!
Örneğin, ÖSS’de yüksek puan alan ve sıralamada da üst sıralarda olan bir öğrencinin, puanına göre herhangi bir üniversiteyi ve bölümü rahatlıkla seçebildiğini, ileride doktor olmak istediğini ve bir tıp fakültesinde okumak istediğini varsayalım. Öğrencimizin, öncelikle fakülteyi hangi üniversitede okumak istediğine, İngilizce mi yoksa Türkçe mi okuyacağına karar vermesi gerekiyor. Ancak burada öğrenci ve velisi sadece puana bakarak karar verirse, kendilerini bekleyenden habersizler demektir.

YÖK’ün 2009-2010 yılı için üniversitelere önerdiği yıllık harç miktarı, tıp fakülteleri için 591 TL olarak belirlenmiş durumda. Bu miktar, her üniversitenin kendi alacağı kararla, yüzde 20 oranında yükseltilebiliyor. Kaynak sıkıntısı çeken üniversiteler de bu haklarını kullanmaktan hiç çekinmiyorlar. Ülkemizin önde gelen ve yine en iyi tıp eğitimi veren üniversitelerinden biri olarak bilinen İstanbul Üniversitesi’nin Cerrahpaşa Tıp Fakültesi örneğini ele alalım. Bu fakülte hem İngilizce hem de Türkçe tıp eğitimi vermek üzere öğrenci alıyor ve İngilizce tıp eğitimi programı, sıralamada daha üst sıralarda bulunan öğrencileri alıyor. Geçen yılki tercihlerde belirlenen taban puanlarına göre, İngilizce tıp eğitimi bölümünün puanı 369, Türkçe eğitiminin puanı 362 puan olarak belirlenmiş. YÖK’ün belirlediği 591 TL’lik miktarın üniversitenin yapacağı ekleme ile Türkçe bölüm için en az 600 TL’ye çıkması bekleniyor. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde Türkçe tıp eğitiminden bu miktarda bir harç alınması halinde, İngilizce tıp eğitimi ise 1.200 TL olacak. Çünkü İngilizce bölümlerin “fiyatı” aynı üniversitedeki Türkçe bölümlerin “fiyatının” tam iki katı olarak belirleniyor. Yani sadece puanınıza bakarak tercih yaparsanız, kesenizini ihmal ederseniz, büyük bir şokla karşılaşmanız olası.

Geçtiğimiz günlerde soL sayfalarında yer alan bir haber, Ordu’da başarısından dolayı dershanesi tarafından arabayla ödüllendirilen bir öğrencinin doktor olup Ordu’ya dönerek hizmet vermek istediğini, bunun için bir tıp fakültesini tercih edeceğini ve hediye edilen arabayı satarak eğitimini sürdüreceğini yazıyordu. Bu öğrencimiz ve ailesi, bu fiyatları gördüğünde herhalde bir kez daha düşünmek zorunda kalacak.

Fazla geldiyse, iktisat verelim!
ÖSS’de iyi bir puan almış ve tıp fakültesinde okumak isteyen bir öğrenci, eğitimin en pahalı olduğu bu fakülteden bu nedenle vazgeçerse, yine İstanbul Üniversitesi örneği üzerinden devam edersek, İktisat Fakültesi’nde okumak isteyebilir. Yalnız aynı üniversitedeki bu bölümde de dikkatli bir tercih yapmak zorunda öğrencimiz ve velisi. YÖK’ün İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri için belirlediği miktar 313 TL, yine bu üniversitenin iyimser bir tahminle bu miktarı 320 TL’ye çıkardığını düşünelim. Bu Türkçe bölüm geçtiğimiz yıl taban puanı olarak 314’le öğrencisini almış. Bir de İstanbul Üniversitesi’nde aynı bölümün geçtiğimiz yıl taban puanı 326 olan ingilizce iktisat bölümü bulunuyor. Öğrencimiz eğer puanına güvenerek İngilizce İktisat bölümüne girerse, harç miktarı olarak 620 TL’yi de gözden çıkarmak zorunda.

Eğer öğrencimiz yine puanına güvenip, geçtiğimiz yıl daha yüksek bir puanla, 356 taban puanı ile öğrenci alan ve İngilizce eğitim yapılan Boğaziçi Üniversitesi’nde İktisat okumak istiyorsa, daha da dikkatli düşünmek zorunda. Öğrencimiz bu üniversiteyi ve buradaki bölümü seçmesi halinde önümüzdeki yıl en az 750-800 TL’lik bir ücreti harç olarak ödemek zorunda kalacak.

İkinci öğretim özel üniversite gibi
ÖSS sıralamasında daha alt sıralarda yer alan ve bir üniversitede okumak isteyen öğrencilerin ve ailelerin durumu ise çok daha zor. Birinci öğretimde okuyabilecek puanı elde edemeyen ya da gündüz çalışıp akşam okumak zorunda kalacak öğrenciler için, YÖK’ün önerdiği zam miktarlarının kabul edilmesi halinde, harçlar büyük rakamlara ulaşacak. YÖK’ün yeni önerdiği zamlarla kimi fakültelerdeki zam oranları yüzde 500’leri bulurken, örneğin iktisat fakülteleri için bu ücret yıllık 2 bin 160 TL olarak belirlenmiş. Tabii üniversitelerin ekleyeceği miktar hariç!

Yani öğrencilerin ve velilerin dertleri henüz bitmiş değil. Üniversite pazarı, devletiyle-özeliyle, tıp fakültesiyle-iktisat fakültesiyle, birinci öğretimiyle-ikinci öğretimiyle açılmış durumda. Sadece puanlarına bakarak tercih yapan öğrencilerin ve velilerin, keselerini de bir kez daha gözden geçirmesi gerekiyor.