İsrail’le Türkiye arasında yaşanan “koltuk krizi” diplomatik açıklamalarla sürerken, İsrail Dışişleri Bakan Yardımcısı Danny Ayalon, gece saatlerinde bir özür mesajı yayınladı.

Pazartesi günü İsrail Dışişleri Bakan Yardımcısı Danny Ayalon, Türkiye’nin Tel Aviv Büyükelçisi Oğuz Çelikkol’u görüşmek üzere çağırdı. İkili Perşembe günü için daha önceden randevu kesmişti, ancak Çelikkol Pazartesi herhangi bir sebep açıklanmaksızın bildirilen zaman değişikliğini, Bakanlığın “sıkışık takvimine” bağladı. Çelikkol, toplantının içeriğinden habersizdi.

Toplantı başlamadan önce odada çok sayıda basın mensubu ve kameranın olması, Çelikkol’un dikkatini çekti. Ayalon, toplantının konusu olan “Türkiye’deki dizilerde gösterilen İsrail karşıtı tutumun” çok ilgi çektiğini belirtti. Daha sonra Ayalon, basın mensuplarına dönerek İbranice “Onun daha alçak bir koltukta oturduğuna, masada bir tek İsrail bayrağı olduğuna ve bizim yüzümüzün gülmediğine dikkat edin” dedi. Çelikkol’la el sıkışan Ayalon, gazetecilerden bunun fotoğraflanmamasını ve yayınlanmamasını da istedi.

İsrail’deki görevine üç buçuk ay önce başlayan ve Bakanlığa gelmeden önce toplantının bir tanışma ve nezaket toplantısı olacağını düşünen Çelikkol, toplantıda Ayalon’un, Kurtlar Vadisi dizisinde İsrail askerlerinin çocuk kaçırdığı sahnelerle ilgili tepkilerini dinledi. Çelikkol, olan bitenin ancak haberler yayınlandığında farkına vardı.

Gerilim Erdoğan’ın konuşmasıyla başladı
Aslında gerilim, Başbakan Erdoğan’ın Lübnan Başbakanı Saad Hariri’yle Ankara’da yaptığı görüşme sonrası basın açıklamasındaki sözlerinin ardından başladı. İsrail’in Gazze’yi tekrar bombalamasını eleştiren Erdoğan, İsrail’in tavrı için “'Bölgenin ben gücüyüm' diyor. niye? Çünkü orantısız imkanları var, gücü var ve bu gücünü kullanıyor. BM'nin de zaten kararlarına uymuyor, bu yönde de rahat. Dolayısıyla, 'ben istediğim yaparım' diyor, 'istediğim adımı atarım' diyor” demişti.

İsrail Dışişleri Bakanlığı, Erdoğan’ın sözleri üzerine yazılı bir açıklama yaparak Erdoğan’ı kınamış ve açıklamada “Türkiye İsrail’e ahlak dersi vermeye kalkamaz” denilmişti.

Ayrıca bu diplomatik krizin, Erdoğan’ın bu sene Davos zirvesine katılmayacağını açıklamasının ardından gelmesi de dikkat çekiyor. Erdoğan da geçen sene Davos’ta bir diplomatik krize imza atmış, kısa süre sonra İsrail’den özür dilemişti.

Türkiye’nin “münferit bakanlar” tezi
Gelişmelerin ardından dün Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in Ankara Büyükelçisi Gaby Levi’yi görüşmeye çağırdı. Görüşmede Türk Büyükelçisi'ne yapılan tavır "diplomatik terbiyesizlik" olarak nitelendirilerek, bunun "kabul edilemez" olduğu belirtildi. “Herkes haddini bilmeli” denilen görüşmede, Türkiye’nin resmi bir özür beklediği dile getirildi.

Ardından Dışişleri Bakanlığı yazılı bir açıklama yaparak, İsrail Dışişleri Bakanlığı’nın Erdoğan’ın sözlerine dair eleştirilerini reddetti. Bu açıklamada, İsrail Dışişleri Bakanlığı’nın tavrının, İsrail’in iç siyasi meselelerinden kaynaklandığı görüşü savunuldu.

Rusya’ya hareket etmeden önce havalimanında konuşan Erdoğan da aynı tezi sürdürerek “koltuk krizi”ni “uç bir siyasi parti mensubu”nun icraatı olarak tanımladı. Erdoğan, “Ancak, şunun İsrail tarafından bilinmesini isterim. İsrail'in şu andaki mevcut yönetiminin bir koalisyon hükümeti olması Türkiye'yi bağlamaz. O kendi iç sorunudur” dedi.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ise Londra’da yaptığı açıklamada, yaşananların “diplomatik nezaketsizlik” olduğunu söyledi. Davutoğlu, “Türkiye ile İsrail’in ilişkileri kötüleşmişse bunun nedeni Gazze saldırısıdır” dedi.

Büyükelçi Çelikkol, olayın ardından, İbranice söylenenleri anlasa toplantıyı terk edeceğini söyledi. Bir oyun oynandığı kanaatini dile getiren Çelikkol, “35 yıllık diplomatlık hayatımda hiç böyle mizansen davranışı yaşamadım” dedi.

İsrail Başbakanı Netanyahu’dan Ayalon’a destek
AKP hükümetinin, olayların İsrail Dışişleri Bakanı Avigdor Lieberman’ın aşırı tutumundan kaynaklandığı tezi, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun konuşmasıyla yanlışlandı. Netanyahu, Ayalon’un Çelikkol’a gösterdiği tavrı destekledi. Türkiye’nin son iki yılda batıya yaklaşacağına doğuya doğru Suriye ve İran’a yaklaştığını savunan Netanyahu, “Bu elbette İsrail’i kaygılandırması gereken bir eğilim” dedi.

Başbakanlık’tan İsrail basınına yansıyan bilgiler, “koltuk mizanseninin” Netanyahu ve Lieberman tarafından birlikte planlandığına işaret ediyor.

Son olarak Salı gecesi Danny Ayalon, Çelikkol’la yaptığı toplantıdaki tavrından dolayı bir özür mesajı yayınladı. Ayalon mesajda “Türkiye’de İsrail’e karşı saldırılara dair protestom hâlâ geçerlidir. Ancak yabancı elçileri aşağılamak benim tarzım değildir ve gelecekte pozisyonumu daha kabul edilebilir diplomatik yollardan ortaya koyacağım” dedi. Ayalon, geceki açıklamasında önce gün içinde yaptığı açıklamada tavrı için pişman olmadığını söylemiş, “İleri gittiğimi düşünmüyorum. Başkaları bize ancak biz onurumuzu koruduğumuz zaman saygı gösterir” demişti.

İsrail Savunma Bakanı Ehud Barak’ın bu haftasonu resmi bir ziyaret için Türkiye’ye gelmesi bekleniyor. İsrail basınında son yaşanan krizin, Barak’ın ziyaretini engellemeyi hedeflediği yorumları yer aldı.

(soL - Haber Merkezi)