Devletin desteğini esirgemediği ve neredeyse bir aydır süren “Kutlu doğum haftası” etkinliklerinden bir tanesi de dün Diyarbakır’da yapıldı. Diğer bölgelerde yapılan etkinliklerde AKP’nin “resmi” söyleminin dışına çok çıkılmadığı gözlenirken, Diyarbakır mitinginde ise bölgede güçlü olan radikal dinci örgütlerin söylemleri egemendi.

AKP iktidarının Türkiye siyasetinde sağladığı sağcılaşma ve dinci söylemin, doğu illerine gidince, illegal dinci örgütlerin de etkisiyle, tonunun daha da arttığı gözleniyor. Bölgedeki diğer siyasi aktörlerin de bu havadan etkilendikleri görülüyor.

Diyarbakır’daki miting gövde gösterisine dönüştü
Destekçileri arasında Hizbullah’ın sivil ayağını oluşturan Mustazaf Der’in de bulunduğu “Peygamber Sevdalıları Platformu’nun” Diyarbakır’da yaptığı Kutlu Doğum mitingine yüz binlerce kişi katıldı. Radikal dinci söylemlerin baskın olduğu miting’in bu yıl üçüncüsü düzenlenmiş oldu. Bir Hamas yetkilisinin de katıldığı miting özellikle ülkenin doğusunda belirleyici olmaya başlayan aşırı dinci siyasetin gövde gösterisine dönüştü.

Birkaç yıldır sokaklarda daha fazla boy göstermeye başlayan dinci örgütlerin, kalabalıkları meydanlara toplayarak, kuran okuma, ilahi söyleme, toplu dua okuma gibi etkinlikler düzenlediği gözleniyor. Bu büyük organizasyonların arkasındaki güç ise Hizbullah. Kamuoyunda Hizbullah Vahşeti’nin deşifre olması ile birlikte, AKP’nin izlediği dinci siyasetin bu örgüte açtığı siyasi alanı değerlendiren Hizbullah’ın, illegal örgütlenmeyi geri plana çekerek daha fazla “sivil toplumculuk” oynamaya karar verdiği anlaşılıyor.

AKP’nin en büyük destekçileri
AKP’den aldıkları cesaretle de söylemlerindeki sertliği gittikçe artırdığı gözlenen dinci unsurların, bölgedeki etkinliklerinde topladıkları kalabalıklar, halk içindeki örgütlülüklerinin de küçümsenmeyecek boyuta ulaştığını gösteriyor. Bölgedeki en güçlü dinci özne olan Hizbullah ve onun uzantısı konumundaki sivil dernekleri, ülkede sağa çekilen siyasi söylemi, özellikle Kürt illerinde daha da radikalleştirmek için çaba gösteriyorlar.

Başbakan Erdoğan’ın tartışma yaratan önerilerine en büyük desteğin de buradaki dinci örgütlerden geldiği biliniyor. Kısa zaman önce Erdoğan’ın “ilkokula türbanla girilebileceğini” ima etmesi üzerine tartışma büyümüş, Mustazaf–Der ise zaman kaybetmeden bir kampanya başlatarak aileleri çocuklarını okula türbanla göndermeye davet etmişti. Yine böyle bir destek “Türbanlı vekil” tartışmasında da yaşanmıştı.

Benzer bir işbirliğinin referandum sürecinde de yaşandığı sonradan ortaya çıkmıştı. AKP’li vekillerin “evet” oyu istemek için Mustazaf–Der’e ziyarete gittiği dernek yöneticisi tarafından da kabul edilince Başbakan Erdoğan “terör örgütü ayrı yasalara göre kurulmuş dernek ayrıdır” diyerek, yargı kararı ile Hizbullah bağlantısı olduğuna karar verilen derneğin yasal olduğunu iddia etmiş, ziyarette sakınca görmediğini söylemişti.

AKP bölgede BDP’nin gücünü azaltmak için söylemlerinde dini ön plana çıkarıyor, üst kimlik olarak da Müslümanlığı tarif ediyor. Radikal dinci unsurların etkinliğinin artması bu yönden de AKP’nin işine geliyor.

BDP AKP'yi dinle de vurmaya çalışıyor
Bölgede etkin olan siyasi öznelerin de genel havadan etkilendiği gözleniyor. Bölgede seçimlerde karşı karşıya gelen BDP ve AKP’nin mücadelesi de zaman zaman dini söylem üzerinden yürüyor.

AKP’nin bölge insanını etkilemek için Diyanet İşleri Başkanlığı’nı kullanmasının, imamların vaazlarda AKP propagandası yapmasının, aile imamlığı uygulamasının, cemaatlerin çalışmalarını artırmasının, genel olarak başarılı sonuç verdiği anlaşılıyor.

BDP de AKP karşısında karşı atağa geçerek “Sivil Cuma namazı” kılınmasını ve AKP’nin imamlarının arkasında namaz kılınmamasını önerdi. Bir diğer önemli ayrıntı da, birçok ilde Kürt hareketi kökenli isimleri aday gösteren BDP’nin Diyarbakır gibi Doğu’nun en büyük kentinde “AKP’ye şeriat uygulamasını” önerecek kadar aşırı dinci olduğu bilinen Altan Tan’ı desteklemesi oldu.

BDP Ağrı Örgütü’nün Kutlu doğum Haftası kapsamında bir bildiri yayınlaması dikkat çekerken, yıllardır İslamcıların düzenlediği Şeyh Sait’i anma etkinliklerine bu sene BDP de destek vermişti.

(soL -Haber Merkezi)