Frankeştayn ürünler Mart’a kadar eskisi gibi, Mart’tan sonra ise gelişecek içtihata göre girecek.

SoL Haber Portalı’nda 05.11.2009 tarihinde “Frankeştayn Gemiler Yolda” haberi ile verdiğimiz “yönetmelikten sonraki ilk GDO'lu soyaya nasıl bir formülle izin verileceği merak ediliyor” haberine Bakan Eker son noktayı koydu.

Şimdiye kadar herhangi bir kontrol yapmaksızın GDO’lu ürünleri, özellikle soyayı yurda sokan Yem Sanayicileri Birliği’nin üye firmaları, yönetmeliğin devreye girişinin ardından depolarında bulunan ve yola çıkmış durumdaki GDO’lu ürünleri bir mektupla Bakan Eker’e hatırlatmışlardı. 5 Kasım'da konunun Başbakana iletildiğini, girişine kesinlikle izin verilmeyeceğini, yönetmelik ne diyorsa onun uygulanacağını belirtmesine karşın, Bakanlık çark etti ve yönetmeliği değiştirdi.

Köklü değişikliklere gidilen yönetmeliğin 5. ve 11. maddeleri yanında yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihi konusunda da Yem Sanayicileri’nin görüşlerini yansıtması dikkat çekti.

“Veya” eklemek yetti

Yem sanayicileri, Yönetmelik'in 11. maddesine şu şekilde eleştiri getiriyorlardı: “en büyük problemlerden birisi de; 11. Maddedeki ihracatçı ülkenin resmi makamından talep edilen ve GDO içeriğinden bahsetmesi istenen belgedir... Talep edilen belgenin hiç bir resmi makam tarafından verilemeyeceği öğrenilmiştir.” Bakanlık bu sese kulak verdi ve adeta firmalara yol gösterdi.

Bakanlık, GDO'lu ürünün üretildiği ülke dışında başka bir ülkeden yüklenmesi durumunda bu belgeleri istemeyecek ve ürünler transit olarak geçirilecek. Üretici ülkeden gelen mallarda ise eski yönetmelikte geçen “ülkenin yetkili otoritesince düzenlenmiş, parti numarası, miktarı ve GDO çeşidini belirten belge aranır” cümlesine “veya uluslararası akredite bir laboratuvardan alınmış analiz raporu istenir” ibaresini eklendi. Böylece uluslarası tekellerin kontrolünde belgeler üreten akredite edilmiş laboratuvarlar ne diyorsa o olacak.

Depodaki GDO’lu ürünler gümrükten geçmiş, sorun yok!

Yem sanayicilerinin çekindikleri maddelerden bir diğeri ise 5. maddeydi. Yem Sanayicileri bu madde ile depolarında bulunan ürünlere ne gibi bir denetimin yapılacağını sormuşlardı. Bakanlık ilgiyi gümrük kapılarına çevirerek depolardaki ürünler için özel bir uygulama getirmedi. Böylece Bakanlık depodaki ürünlerle ilgili yem sanayicilerine “siz de susun” demiş oldu. Yem sanayicileri bu ürünlerin etiketleneceğini beklerlerken, Bakanlık buna bile gerek duymadı.

Nakliye halindeki ürünler için ise Bakanlık eski yöntemi devam ettirme kararı aldı. Nakliyat halindeki ya da limanlarda bekleyen GDO'lu ürünler için uluslarası akredite laboratuvarlarından alınacak raporlar kullanılabileceği gibi, transit geçişler yolu da denenebilecek. Yönetmeliğe eklenen “transit geçişine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir” cümlesi geçmiş uygulamaların devam edeceğini gösteriyor.

Mart’a kadar ne risk değerlendirmesi ne de başvuru zorunluluğu var

Firmaların yönetmelikle ilgili bir diğer şikayeti ise yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihi ile ilgiliydi. Yem Sanayicileri yayınlandığı günden itibaren yürürlüğe girmesinden rahatsızlık duyduklarını belirtmiş ve hükümeti, üstü kapalı biçimde fiyatları arttırmakla tehdit etmişti.

Bakanlık bu konuda da yeni bir düzenlemeye gitti. Buna göre Yönetmeliğe eklenen geçici bir madde ile 6, 9 ve 11. maddelerin uygulanma tarihi Mart ayına atılmış oldu. Bu sayede Yem sanayicileri ürünleri için Mart ayına kadar bakanlığa başvuru yapmak zorunda olmayacaklar. Ayrıca bu ürünler için risk değerlendirmesi de yapılmayacak. Komitenin uygun gördüğü GDO’lu ürünlerin ithalatıyla ilgili özel bir uygulamaya da gidilmeyecek.
(soL - Haber Merkezi)