İlk sınır ötesi operasyon Türkiye ve Irak arasında imzalanan Sınır Güvenliği ve İşbirliği Anlaşması sonrasında, Sıcak Takip operasyonu adıyla 25 Mayıs 1983 tarihinde yaklaşık 7.000 askerle yapıldı. Anlaşmayla Irak sınırından 10 kilometre içeriye girme yetkisi elde eden Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) operasyonda Irak sınırından 5 kilometre içeriye girdi. 1984 Ekim ayında yapılan ikinci operasyonda PKK’nin kamplarına baskın yapıldı.

İlk hava operasyonu ise 12 Ağustos 1986 tarihinde yapıldı. PKK’nin Çukurca Karakolu’na düzenlediği saldırıda 14 askerin hayatını kaybetmesi sonrasında yapılan operasyonda Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) kampları uçaklarla bombalanmış, 165 peşmerge hayatını kaybetmişti. Hava operasyonlarına 1987 Mart’ında 30 savaş uçağının Era, Sırat ve Alamış’taki PKK kamp, sığınak ve depolarını vurmasıyla devam edildi.

1988-1991 yılları arasında Irak’ın izin vermemesi nedeniyle sınır ötesi operasyon yapılamadı. Nisan 1991’de komando birliğinin sınırdan içeriye girmesiyle yeniden başlayan operasyonlar 5-21 Ağustos 1991 tarihleri arasında 24 ayrı noktanın vurulmasıyla devam etti. Ekim ayında yapılan operasyondaysa ilk kez yerel Kürt gruplarının desteği alındı ve Erbil, Selahattin, Dohuk, Zaho gibi yerlere güvenlik güçleri ve istihbaratçılar yerleştirildi.
1992 yılının Ekim ayında 15.000 askerin hava ve tank desteğiyle sınırı geçmesi sonucu yapılan Tank Operasyonu’nda TSK 450 PKK’liyi öldürdüğünü iddia etti. 1994 Ocak ayındaki Zeli Baskını’nda ise 200’ün üzerinde PKK’li öldürüldü. 1995 Mart’ında 35.000 askerle sınırdan 60 kilometre içeriye girilen Çelik Operasyonu’nda 500’ün üzerinde PKK’linin öldürüldüğü iddia edildi. Operasyonda tampon bölge kurulması hedeflendi.

1996 baharında TSK uçaklarının havadan bombardımanıyla başlayan operasyonda kara ordusu Irak içerisine girdi. Sivillerin yaşamlarını yitirmesine rağmen Atmaca Tokat Operasyonu sürdürüldü. 1997 yılı Mayıs ayında yapılan Balyoz Operasyonu’nda ise hava desteğine sahip 35.000 askerle yaz boyunca Irak’ta kalındı. 10.000 askerin takviye olarak katıldığı operasyon bugüne kadar yapılan en kapsamlı sınır ötesi operasyon. Operasyonda 1000’in üzerinde PKK’linin öldürüldüğü iddia edildi. 1997-1999 yılları arasında yapılan Çekiç, Murat ve Sandviç operasyonları sonrası uzunca bir dönem sınır ötesi operasyon yapılmadığı görüldü.

8 yıl aradan sonra tekrar başladı
Uzunca bir aradan sonra 2007 yılı sonunda tekrar başlayan operasyonlar 2008’deki Güneş Harekatı’yla devam etti. Dağlıca baskını sonrasında yapılan operasyon 21-29 Şubat 2008 tarihleri arasında sürdü. 24 asker 3 korucunun öldüğü operasyonda TSK 240 PKK’linin öldürüldüğü iddia etmiş, bu sayı PKK tarafından yalanlanmıştı.

17 Ağustos 2011 tarihinde PKK’nin Çukurca’da düzenlediği saldırısı sonrasında TSK tarafından aynı tarihte başlatılan operasyonda Irak’ın kuzeyi ve Kandil bölgesine uçaklarla ve karadan konuşlanarak açılan ateşle saldırılmıştı. TSK operasyon sonrasında yapmış olduğu açıklamada 145 ile 160 arasında PKK’liyi etkisiz hale getirdiğini açıklamıştı. Açıklamada TSK’nın bölgedeki sivil halkın olumsuz etkilenmemesi için gerekli hassasiyeti gösterdiği belirtiliyor, PKK kaynakları ise 7 sivilin öldüğünü iddia ediyordu.

5 Ekim 2011 tarihinde, süresi dolmakta olan tezkerenin bir yıl daha uzatılması sonrasında yeni bir sınır ötesi operasyon bekleniyordu. İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin’in 14 Eylül’de yaptığı açıklamada kara harekatının her an yapılabileceğini söylemişti. Dün gerçekleşen saldırı sonrası başlatılan 27. sınır ötesi operasyonla 600’ün üzerinde askerin Irak sınırını geçtiği ve Kandil bölgesinin uçaklarla bombalandığı öğrenildi.

Operasyonlar sonucunda medyanın da desteğiyle düşmanlık büyüyor
Bugüne kadar yapılan sınır ötesi operasyonlardan, Kürt sorununun daha çıkışsız bir hal alması dışında bir sonuç alınamadı. Operasyonların medyanın da etkisiyle Türk ve Kürt halkları arasında düşmanlık tohumları ektiği görülüyor. “Sabrımız Taştı”, “Şehitlerin İntikamı”, “F 16’lar Kandil’i Yaktı” ve benzer manşetleri atan pek çok gazetenin operasyonlar öncesinde ve sırasında kullandıkları kışkırtıcı dil dikkat çekmişti. Flash TV’nin Ağustos ayında yapılan bir önceki operasyonda, savaş uçaklarının Kandil’deki hedefleri vurma görüntülerini “gol sevinci”yle milli maç havasında vermesi medyadaki savaş kışkırtıcılığının ulaştığı tehlikeli boyutları ortaya koymuştu.

(soL – Haber Merkezi)