Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi, ya da bilinen kısa adıyla CERN'deki LHC'de (büyük hadron çarpıştırıcısı) yeni fizikle ilgili beklentilerin tam azalmaya başladığı bir zamanda, LHCb varlayıcısında (detektör) ilk defa standart model öngörülerinin dışında bir ölçüm yapıldı. Şimdilik "ipucu" olarak nitelendirebilecek bu ölçüm yeni araştırmalara yol açabilir.

LHC hızlandırıcısında yer alan dört büyük varlayıcıdan bir olan LHCb deneyi evrenin gelişiminde madde anti-madde simetrisinin neden "kırıldığını" araştırmakta. Yaşadığımız evren madde yoğun fakat elimizdeki "standart model" evrenin gelişiminde anti-maddenin de aynı miktarda oluşmuş olması gerektiğini öngörüyor. Bu ise hiçbir gözlemle uyuşmuyor, ve madde anti-madde oluşumundaki simetrinin evrenin evriminde bir aşamada kırılmış olması gerekiyor. Simetri kırınımı yeni fizik kuramlarının en önemli konularından birini oluşturuyor.

Yapılan ölçüm teknik olarak tılsımlı kuark (charm) içeren parçacıkların oluşum miktarıyla, tılsımlı kuarkın karşıt parçacığını (anti-kuark) içeren parçacıkların sayılması üzerine kurulu. Eldeki model (standart model) bu iki tip parçacığın aynı miktarda oluşmasını öngörüyor. Bugüne dek farklı deneylerde yapılan ölçümler daha küçük veri kümelerinde bu iki sayı arasındaki farkı %0.01 mertebesinde ölçerken LHCb ölçümü %0.8 gibi neredeyse iki mertebe daha yüksek bir bölgeye taşıyor.

Şimdiye kadar bu farklılığın standart model ötesini araştırmak için geliştirilmiş yeni fizik kuramlarından hangisine işaret ettiğiyle ilgili bir açıklama yapılmadı. Ayrıca ölçüm sonucu henüz kesin bir sonuca işaret etmiyor. Bununla beraber LHC'deki ilk standart model öngörüsü dışı bir ölçüm olarak, yeni fizik araştırmaları için çok önemli bir ipucu anlamına geliyor.

(soL - Bilim)