Bir beyin hasarı bir insanı tepkisiz ya da iletişim kuramaz hale getirdiğinde, doktorlar ve hemşireler hastadan bir geri besleme almadan tedavilerine devam etmek, aileler ise sevdiklerinin hala –ya da bir gün geri kazanabilecekleri- bir bilinç kırıntısına sahip olabileceği düşüncesiyle acı çekmek durumunda kalıyorlardı. Yeni bir çalışma, bu durumdaki hastalarla iletişim yolu sağlayabilecek bir teknolojiyi kullanıyor. Araştırmacılar ciddi bir beyin hasarına sahip bir adamın, düşüncelerini kontrol ederek beyin aktivitesi taramalarını etkileyebildiği ve böylelikle basit soruları yanıtlayabildiğini ortaya çıkardılar.

Araştırma 2006’da Science’da yayınlanan makalesiyle, (Medical Research Council Cognition and Brain Sciences Unit in Cambridge, U.K.)Cambridge Üniversitesi Biliş ve Beyin Tıbbi Araştırma Konseyi sinirbilimcisi Adrian Owen ve meslektaşlarının çalışmalarına dayanıyor. Owen ve meslektaşları, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) kullanarak, bir araba kazası sonrasında bitkisel hayata geçen genç bir kadını test etmişlerdi. Kadın etrafından açıkça habersiz ve tepkisiz olmasına rağmen, kendisini tenis oynarken ya da evinin odaları arasında yürürken hayal etmesi söylendiğinde, beyin aktivitesinde belirgin örüntüler gözlenebilmişti. Sağlıklı gönüllülerde olduğu gibi, tenis oynadığını hayal ettiğinde motor hareketleri planlayan, evinde olduğunu hayal ettiğinde ise bildik sahneleri tanımakla ilişkilendirilen beyin kısımları aktive olmuştu.

New England Journal of Magazine’de geçtiğimiz günlerde yayınlanan yeni çalışmada, Owen ve birkaç meslektaşı, bitkisel hayatta ya da bilişsel olarak biraz daha az ciddi durumda olan 53 kişiyi daha benzer yöntemlerle incelediler. Hastaların dördünde tenisle ilişkili beyin aktivitesine karşın evde yürümeyle ilişkili beyin aktivitesi arasında, farkındalık belirtisi olabilecek belirgin bir farklılık gören araştırmacılar 5 yıldır bitkisel hayatta olan 22 yaşındaki bir hastada ise bir adım daha ileri gittiler.

Bu hastaya, tenis oynamayı düşünmek suretiyle “evet” ya da evini düşünerek “hayır” cevabı verebileceği altı soru soruldu. Soruların tamamı babasının ismi, kardeşi olup olmadığı gibi basit otobiyografik sorulardan oluşmaktaydı. Araştırmacılar 16 sağlıklı gönüllüden oluşan bir grupla bu yöntemin %100 çalıştığını belirtiyorlar. Bitkisel hayattaki hasta ise ilk beş soruya doğru cevap verdi. Son soru ise ilgili beyin bölgelerinde hiç bir aktiviteye neden olmadı. Araştırmacılar hastanın uykuya dalmış ya da sadece soruyu cevaplamamayı tercih etmiş olabileceğini söylüyorlar.

Makalenin eş yazarlarından Steven Laurey, henüz fMRI yönteminin hastanelerde yaygın olarak kullanmaya hazır olmadığına dikkat çekse de Laurey ve meslektaşları fMRI’ya görece daha az teknolojik ve daha ucuz bir yöntem olan elektroensefalografi ile daha etkili teknikler geliştimeyi planlıyorlar.

(soL - Haber Merkezi)