BİLİM

Bilim Güzeli

Maymunların Cyrano De Bergrac’ı
http://elelur.com/mammals/proboscis-monkey.html#photo_7
Şüphesiz ki "güzellik" günümüz dünyasında manipule edilmeye ve sermayeye açılmaya en elverişli kavramlardan biri. Dimağımıza sızıveren güzellikten farklı da olsa bugünün güzeli Proboskis maymunu (Nasalis larvatus). Proboskis maymunları Güneydoğu Asya'daki Borneo adasına özgü eski bir dünya maymunudur. Güzelliklerinde pembemsi-turuncumsu renkteki yüzlerindeki irice burunları ve iri göbekleri önemli rol oynar. Yetişkin erkek bir bireyin burun uzunluğu 17.5 santimi bulabilir. Proboskis, Borneo'nun yerli halkı tarafından uzun burunlu ve göbekli görülen Hollandalı sömürgecilere benzetildiği "Hollandalı maymunu" olarak da bilinir. Yüzmekten hoşlanırlar. Yirmi metreyi aşkın derinlikteki sularda yüzebilirler. Dişi ve erkek bireyler arasındaki fiziksel farklılık oldukça belirgindir. Büyük burunlu ve göbekli erkek bireylere karşın, dişiler erkeklerin yarı kilosundadırlar ve çok daha küçük burna sahiptirler. 2006 yılında yayımlanmış bir çalışmada, Proboskislerin çiftleşmeleri erkek ya da kadın tarafından takip etme davranışıyla başladığı ve takip eden erkek ise "aoh aoh" şeklinde bir ses çıkardığı rapor edilmişti. Aynı çalışma, dişi-dişi, dişi-yavru, yavru-yavruların da zaman zaman çiftleşme pozisyonu aldığını raporladı. Ne yazık ki, 1997'de bölgedeki yangınlar ve kuraklığın yaşam alanlarına zarar vermesinden dolayı, Proboskislerin sayıları vahim bir şekilde azaldı. 2000 yılında yapılan bir araştırmada, Borneo'da yaşayan Proboskis sayısı 10 bin 920 olarak rapor edilmiş. Bunun yanında, bölgedeki ağaçların kesilmesi ve bölgenin tarıma açılması da sayılarının azalmasında ana etken olarak belirtiliyor. Hazırlayan: Ezgi Özkurt Kaynaklar: Tisdell and Nantha, Conservation of the Proboscis Monkey And the Orangutan in Borneo: Comparative Issues and Economic Considerations, March 2007 Murai, Mating Behaviors of the Proboscis Monkey (Nasalis larvatus), American Journal of Primatology, 2006